BOEKEN

BOEK

De kunst om in koor te huilen

De kunst om in koor te huilen

Erling Jepsen

De kunst om in koor te huilen was niet alleen een groot succes bij de Deense lezers en de pers, maar werd bovendien bewerkt tot de gelijknamige film, die inmiddels genomineerd is voor een Oscar.

Allan is elf, en hij weet precies wat je moet doen als anderen in de rouw zijn. Samen met zijn vader loopt hij zoveel mogelijk begrafenissen in het dorp af. De spontane grafredes van zijn vader bewegen de nabestaanden tot tranen, vooral als Allan naast hem gaat staan en zijn weemoedigste gezicht trekt. En omdat een goede grafrede tevens de omzet in de kruidenierszaak van zijn ouders verhoogt, is Allans logica glashelder: de een zijn dood is de ander zijn brood.

Maar nog belangrijker voor hem is harmonie, het bijeenhouden van het gezin, dat zwaar te lijden heeft onder de ‘zwakke zenuwen’ van de vader – vooral sinds diens veertienjarige dochter 's nachts niet langer bij hem op de bank komt liggen.

Doordat De kunst om in koor te huilen wordt verteld vanuit het perspectief van een elfjarige, ontstaat een bizar verschil tussen de naïef verwoorde waarnemingen van de jongen en de barre werkelijkheid daarachter. In deze roman vol zwarte humor, tragiek en medemenselijkheid schildert Erling Jepsen haarfijn het leven in een Zuid-Juts dorp in de jaren zestig, een kleine gemeenschap waarin iedereen alles van elkaar weet, maar waar niemand ingrijpt als er iets misgaat.

De kunst om in koor te huilen was niet alleen een groot succes bij de Deense lezers en de pers, maar werd bovendien bewerkt tot de gelijknamige film, die inmiddels genomineerd is voor een Oscar.

   

Ze gebruiken een vreemd woord op televisie, een woord dat ik niet snap. De vrouw die het zegt, spreekt het langzaam en duidelijk uit, alsof ze wil dat iedereen het kan volgen. Maar dat maakt het alleen maar erger, want wat ze zegt, past niet bij wat ik zie. De televisie is verder zo mooi,we hebben hem nog maar net, als laatsten bij ons in de straat, en ik ben uit school meteen naar huis gerend. En dan nu dit. Het woord is traditie. Niet zo’n lang woord eigenlijk, en dat is een beetje pijnlijk, want ik ben net elf geworden. Ik kan het ook aan niemand vragen, ik zit alleen in de woonkamer.

Ik hol naar de keuken en blijf bij de deur naar de winkel staan wachten. Moeder helpt klanten, het duurt een eeuwigheid, maar eindelijk komt ze naar me toe.
‘Traditie?’ vraagt ze. Ze gaat op een keukenstoel zitten. Ze heeft een theedoek in haar handen,dan kan ze beter nadenken. Ze kijkt naar de grond, en vervolgens uit het raam. Ondertussen knijpt ze stevig in de theedoek.

‘Dat is als je iets heel vaak doet. Dan wordt het op het laatst eentraditie.’
‘En het maakt niet uit wat?’
'Nee,’antwoordt ze.
Stel je voor: dat iets wat je doet in iets anders kan veranderen, als je het maar vaak genoeg doet. Dat is moeilijk te begrijpen. Klopt het wel?
'Het heeft iets met water te maken,’ zeg ik.‘Er was een kraan op tv, toen die mevrouw het zei.’
‘Dat begrijp ik niet,’ zegt moeder.
‘Het is echt waar, ze stond naast een kraan, toen ze het zei.’

Moeder wringt de theedoek nog een keer. Dan probeert ze het opnieuw, nu met voorbeelden. Het is traditie dat we ’s ochtends havermoutpap eten, want dat doen we altijd. Het is traditie dat vader de melk rondbrengt, enzovoort, maar ik onderbreek haar. Dat kan niet kloppen. Het moet iets met water te maken hebben, dat is absoluut zeker.

‘Laten we maar wachten tot vader thuiskomt,’ zegt ze op het laatst.
‘Nee, ik wil het nú weten, waarom weet u het niet?’
‘Ik weet het best, maar je gelooft me gewoon niet.’

Nee, ik geloof haar niet, niet helemaal in elk geval. Moeder kan nou eenmaal niet goed uitleggen, dat weet ze zelf ook wel –waarom zegt ze anders dat ik maar moet wachten tot vader thuiskomt? Omdat diem eer verstand van woorden heeft, dat is echt zijn domein, ik kan het beter aan hem vragen. Daar heb ik ook niet zoveel op tegen, want van zo’n vraag wordt vader meestal blij en dan doet hij aardig tegen moeder, en dan is alles goed. Vader overhoort me ook mijn huiswerk, vooral nu ik in de vijfde zit en cijfers krijg. En hij leest veel vaker de krant dan moeder en heeft een leesbril, maar hij wroet vaak in zijn oor met het eind van een balpen, en als je die in je mond stopt, smaakt hij naar oude kaas. Maar moeder zegt altijd samen met mij mijn avondgebed op als ze me in bed stopt, dat kan zíj weer het beste. Ze wil graag dat ik een engel boven mijn hoofdeinde hang, maar daar komt niets van in, want daar hangt Tarzan. Die is een soort beschermheilige voor mij, en ik geloof dat moeder hem ook graag mag–ze laat hem in ieder geval hangen. Toen ik haar op een avond vroeg waar het Onzevader eigenlijk voor diende, zei ze dat ik anders ’s nachts uit bed zou vallen en me zou bezeren. Ze zei het zonder met haar ogen te knipperen, dus vroeg ik niet verder.

Er wordt op de voordeur geklopt, en moeder gaat opendoen. Het is mijn speel kameraadje Mette.
‘Hebben jullie televisie gekregen?’ vraagt ze. ‘Mag ik hem eens zien?’
‘Tuurlijk,’ zegt moeder, maar ik dring me tussen hen in en geef Mette een duw.
‘Nee,’ zeg ik,‘het is een rot tv!’
‘Is hij nu al stuk?’
‘Natuurlijk niet,’ zegt moeder en ze laat Mette de woonkamer binnen.
‘Liegt`ie?’

Ik geef haar opnieuw een duw. Waarom gaat ze niet gewoon naar huis? Maar nu doe ik onredelijk, zegt moeder, het afgelopen jaar ben ik vaak naar Mette gegaan om tv te kijken en haar moeder heeft nooit nee gezegd. Moeder heeft gelijk, op dat punt is de overbuurvrouw heel aardig. Ik hoef bij het weggaan alleen maar ‘Tot ziens en dank u wel voor het kijken’ te zeggen, heel simpel. Ik zeg het tegenwoordig zo snel dat niemand me verstaat: ‘Tot ziens en dank u wel voor het kijken.’ ‘Wat zeg je?’ vragen ze dan, terwijl ze zich verbaasd naarme omdraaien. Maar dan ben ik al weg.


Download het fragment als PDF

'Lees Jepsen. Het zal ons nader tot elkaar brengen.' - Stine Jensen in NRC Handelsblad

Verstuur het omslag als e-card

Bron: Covercards.nl

Bespreking op Hotel-Boekenlust.nl

Het leven door een kinderbril

Bron: Hotel-Boekenlust.nl

Bespreking door Stine Jensen

Nu wil ik de rest van Nederland ook aan het huilen krijgen. Lees Jepsen. Het zal ons dichter bij elkaar brengen.

Bron: StineJensen.nl

Bespreking op Iedereenleest.be

Dit boek is heel fris en aandoenlijk geschreven. Het leest vrij uniek waardoor het van mij een heel mooie waardering krijgt.

Bron: IedereenLeest.be

Recensie op Trouw.nl

Net als het Nederlandse is het Deens platteland nogal vlak en saai. Dat geldt niet voor het leven van de bewoners. Althans in de tragikomische romans van Erling Jepsen, vol roddel, overspel en geweld...

Bron: Trouw.nl

Bespreking op MedischContact.nl

Allans argeloosheid staat in schril contrast tot de tragiek die de lezer ervaart. Lichtvoetige en wrange romans over heel grote themaÂ’s, ze zijn o zo zeldzaam.

Bron: MedischContact.nl

Bespreking op CJP.nl

Jepsen vertelt op een prachtige manier het verhaal van een jongetje dat nietsvermoedend opgroeit in een waar familiedrama.

Bron: CJP.nl

Interview op DeRecensent.nl

Erling Jepsen praat al sinds 2002 over een roman en de verfilming van die roman. Met journalisten, lezers, filmkijkers en slachtoffers.

Bron: DeRecensent.nl