BOEKEN

BOEK

In memoriam Mizzi

In memoriam Mizzi

Ida Simons

Na het overweldigende succes van de herontdekte debuutroman van Ida Simons, verschijnt nu een van haar mooiste novellen in een bijzondere uitgave.

‘De waarheid moet maar eens gezegd: de kinderen vonden het leven in een kamp heerlijk. Ze hoefden niet naar school, hun ouders konden geen toezicht houden, omdat ze de hele dag aan het werk waren.’ Al in de eerste zinnen van In memoriam Mizzi betovert Ida Simons haar lezers met haar onvolprezen luchtige toon, zelfs in de moeilijkste omstandigheden.

Het leven van een moeder en haar zoon in het kamp is zwaar, maar wanneer de joodse dokter Herr Keppler vraagt of de jongen misschien van honden houdt, veren ze beiden op. Keppler laat hen kennismaken met Mizzi: niet zomaar een hond, Mizzi glimlacht, en moeder en zoon raken beiden in haar ban.

Je zou het niet verwachten, legt Keppler uit, maar er worden wel meer dieren gehouden in het kamp – tot de leiding ze in de gaten krijgt.

Zolang ze kan, glimlacht Mizzi naar de gevangenen en de zieken, naar de kinderen en de ouders. Onderwijl krijgt de lezer van dit wonderlijke, haast sprookjesachtige verhaal een zeldzame blik in het dagelijkse leven van de uitzichtlozen, en in het doorzettingsvermogen van mensen die vechten voor hun bestaan.

In deze uitzonderlijke novelle, voor het eerst gepubliceerd in 1956, vond Ida Simons haar stem: een zachte, subtiele stem, die zelfs niet stokt bij het vertellen van verhalen waarbij alles op het spel staat.

Ook verkrijgbaar als eboek

   

De roman Een dwaze maagd stond in de boekenkast van mijn ouders en mijn moeder gaf hem mij te lezen toen ik een tiener was. Ik vermoedde, dat ze mijn animo voor het pianospel wilde vergroten. Toen ik vele jaren later de bibliotheek van mijn ouders moest opruimen in het grote stil geworden huis waar niemand meer woonde, nam ik in een opwelling het boek mee.

Bij herlezing vielen mij heel andere dingen op in de roman. De fraaie, muzikale en humoristische stijl en het levendige portret van een rijke, veelkleurige Joodse gemeenschap, die onherroepelijk verdwenen is.

Vele lezers van de heruitgave bij Cossee verbaasden zich over het feit, dat Ida Simons op één verwijzing na de Tweede Wereldoorlog geheel buiten beeld houdt. Hoe kan iemand dat, die de verschrikkingen van de kampen aan den lijve heeft meegemaakt.

Drie jaar voor Een dwaze maagd publiceerde zij twee novellen, waaronder In memoriam Mizzi. Dit is duidelijk een autobiografisch verhaal. Ida Simons verbleef met haar man David en zoon Jan een jaar in Westerbork. Met het één na laatste transport werd het gezin Simons op 4 september 1944 naar Theresienstadt gedeporteerd. Op 5 februari 1945 hervonden zij hun vrijheid in Zwitserland door wat Ida Simons zelf ‘het groote wonder’ noemt.

In In memoriam Mizzi herkennen we direct de kampen Westerbork en Theresienstadt. En verbazen we ons wederom over Ida Simons’ schijnbaar moeiteloze en lichte stijl, die zelfs de grootste ellende terugbrengt tot menselijke proporties.

Met dank aan de pers, de boekhandel en alle lezers, die Een dwaze maagd in hun hart hebben gesloten. Ook internationaal krijgt haar werk nu grote aandacht. Het wordt in de komende jaren in meer dan twintig talen vertaald.

Eva Cossée, december 2014


Download het fragment als PDF

‘Hoe een hond zijn indrukwekkende glimlach inzet tegen de vernietiging. Krachtig, eerlijk, maar vergeefs.’ – Charlotte Mutsaers over In memoriam Mizzi

In memoriam Mizzi leest als een voorbode voor wat Simons zal bereiken in haar gave roman Een dwaze maagd.’ – NRC Handelsblad

‘Heel mooi is In memoriam Mizzi, dat uitgeverij Cossee ons stuurde.’ – Het Parool

In memoriam Mizzi is zo sterk en onthutsend, zoveel door naargeestigheid omgeven licht. Geef ons toch zeker nog haar hele oeuvre. Dank bij voorbaat.' – Annelies Verbeke in De Standaard der Letteren

'De wonderbaarlijke lichtheid komt je op de eerste pagina tegemoet.' - Arjen Fortuin in NRC Handelsblad

‘Een memorabele eerste zin.’ – de Volkskrant

'In memoriam Mizzi is een liefdevolle novelle, een mooi geschenk van een moeder aan een zoon, een waarachtig genuanceerd kampverhaal, een oprechte inkijk in het dagelijkse reilen en zeilen. Maar het mooist is de rol van Mizzi, een hond die de mens onbevangen tegemoet treedt. De tevergeefsheid van ‘de glimlach’ is onthutsend.' - Tzum.info

Blogrecensie van In memoriam Mizzi

Uitgeverij heeft deze korte novelle van Ida Simons dit jaar opnieuw gepubliceerd, en na het lezen is direct duidelijk waarom: Ida Simons weet met haar luchtige toon een serieus verhaal neer te zetten. Bijna in de vorm van een sprookje (ze schreef het verhaal voor haar zoontje Jan), maar de gruwelijke werkelijkheid van alledag in de concentratiekampen schemert wel door. Simons weet hoe ze een verhaal moet vertellen, en deze novelle belooft veel voor haar roman “Een dwaze maagd” die eveneens opnieuw is uitgegeven door Cossee.

Bron: NWOboeken.wordpress.com

Blogrecensie van In memoriam Mizzi

Het bijzondere aan In memoriam Mizzi is dat je, ondanks de aangrijpende achtergrond waartegen het verhaal zich afspeelt, het met een glimlach rond je mond zult lezen. Zo zijn Herr Keppler en de Kleine Dokter aandoenlijke personages die de mensheid hoop geven. Maar de meeste troost gaat uit van het hartveroverende dier in dit verhaal. Een lichtpuntje in de duisternis. Als ik ooit een hond adopteer, noem ik haar Mizzi!

Bron: IngeLeest.nl

Bespreking op Tzum.info

Drie jaar voor haar onlangs door velen herontdekte roman Een dwaze maagd publiceerde Ida Simons in 1956 twee novellen. Het sterk autobiografische In memoriam Mizzi is nu op fraaie wijze heruitgegeven. Net als bij haar roman opent deze novelle met een zweepslag. ‘De waarheid moet maar eens gezegd: de kinderen vonden het leven in een kamp heerlijk.’ Met gevoel voor understatement zou je deze zin behoorlijk laconiek kunnen noemen, gedurfd ook in een tijd waarin slachtoffers vooral slachtoffers moesten blijven. De Joden als groep. Vooral niet individualiseren en of nuanceren. (Edgar Hilsenraths gettoroman Nacht werd in die tijd om de nuancering, om de andere meer realistische kijk verguisd.)

Bron: Tzum.info