BOEKEN

BOEK

Het zachte monster Brussel of Europa in de klem

Het zachte monster Brussel of Europa in de klem

Hans Magnus Enzensberger

‘Er tekent zich een tendens af dat alle staatsvormen verworden tot bureaucratieën, anonieme kantoren of computers die zo onpersoonlijk en oppermachtig zijn dat ze wel eens een grotere bedreiging voor de vrijheid zouden kunnen vormen dan de schandelijkste willekeur van tirannieën in het verleden.’ – Hannah Arendt, 1975

De regelzucht van Brussel is grenzeloos en is terug te lezen in circa anderhalf miljoen documenten. Terwijl de Europese Unie oorspronkelijk uitsluitend in actie mocht komen ’wanneer een probleem niet op nationaal maar enkel op Europees niveau adequaat kan worden opgelost’, teistert de EU inmiddels het hele continent, van Alicante tot Vilnius. In richtlijnen, verordeningen en wetten is de toegestane hoeveelheid pekel bij de productie van kaas vastgelegd, evenals de minimumafmetingen van condooms en de krommingsgraad van komkommers klasse I.

Naar schatting is inmiddels tachtig procent van alle wetgeving afkomstig van de bestuursorganen in Brussel. Omdat deze regelzucht zich achter gesloten deuren voltrekt, wordt de democratie van de afzonderlijke lidstaten door niet democratisch gekozen Europese commissies ondermijnd. De bevolking heeft niets in te brengen. Hoe ver Brussel de democratie, dat in Europa zelf uitgevonden fenomeen, intussen achter zich heeft gelaten, daarvan getuigt Enzensberger in dit heldere, met een scherp oog voor ambtelijke absurditeiten geschreven essay over het ’monster Brussel’ op welsprekende wijze.

   

1 Lof & eer

Goede berichten kom je niet veel tegen, daarom kun je er maar beter mee beginnen, ook al geeft iedere serieus te nemen verslaggever vanzelfsprekend de voorkeur aan de slechte.

Het belangrijkste eerst: slechts enkele decennia lang heeft er in de geschiedenis van ons werelddeel vrede geheerst. Tussen de staten die lid zijn van de Europese Unie hebben zich sinds 1945 geen gewapende conflicten voorgedaan. Bijna een heel mensenleven lang zonder oorlog! Een uitzonderlijke zaak, waarop dit continent met recht trots kan zijn.

Maar met nog tal van andere genoegens, waarbij het niet om leven of dood gaat, kunnen we blij zijn. Die zijn inmiddels zo vanzelfsprekend dat ze ons nauwelijks meer opvallen. Wie jonger is dan zestien, heeft geen herinnering aan hoe ingewikkeld het na de Tweede Wereldoorlog was om een buurland te bezoeken.

Zonder een bureaucratische uitputtingsslag was een buitenlandse reis praktisch onmogelijk. Wie de grens over wilde, moest gewaarmerkte uitnodigingen kunnen overleggen, in drievoud aanvraagformulieren invullen voor een visum, een verblijfsvergunning aanvragen, ingewikkelde deviezenbepalingen bestuderen en een tiental andere hordes nemen. Wilde je een boek uit het buitenland laten komen, dan moest je daarvoor op het douanekantoor een uitgebreide procedure doorlopen. Verwachtte je een overschrijving uit Frankrijk, of wilde je een Spaanse rekening voldoen, dan was dat een ritueel waarbij een hele reeks officiële stempels kwam kijken. Nu is dat allemaal niet meer dan een langzaam vervagende herinnering. Wie een paspoort bezit van een van de lidstaten, mag meestal wonen waar hij wil zonder eerst bij buitenlandse instanties in de rij te hoeven staan voor een verblijfsvergunning of een werkvergunning. Op enkele uitzonderingen na is het nu zelfs mogelijk in het Europese buitenland een elektrisch apparaat aan te sluiten zonder een heel stel adapters mee te slepen in je koffer. Ook de kosten die je de bank moet betalen voor het wisselen van geld zijn tot leedwezen van de wisselkantoren in Europa sterk gedaald.

Kortom, het proces van de Europese eenwording heeft ons dagelijks leven in positieve zin veranderd. In economisch opzicht was de Europese Gemeenschap lange tijd zo’n succes dat alle mogelijke en onmogelijke landen aan de poorten rammelden om toegelaten te worden.


Download het fragment als PDF

´Enzensberger maakt zich vrolijk over de bemoeizucht van Brussel en breekt een lans voor het opvullen van het democratisch tekort. Zeker de moeite waard.´ - Trouw

'De scherpzinnige intellectueel uit München schreef geen emotioneel schotschrift dat meesurft op de golven van het populisme en oproept de euro maar af te schaffen. Enzensbergers essay leest als een wake-up call voor burgers om niet weg te zakken in cynisme en lethargie over het Europese project.' - NRC Handelsblad

'Alle circa 500 miljoen leden van de Europese Unie zouden de tijd moeten nemen om de bijna zeventig pagina's te lezen die Hans Magnus Enzensberger heeft gepubliceerd.' - Frankfurter Allgemeine Zeitung

Vermelding in Trouw

Enzensberger maakt zich vrolijk over de bemoeizucht van Brussel (dat zich druk maakt over de kromming van de Europese komkommer) en gaat tekeer tegen de banken en financiële markten, die in zijn ogen oorzaak zijn van de eurocrisis, terwijl de gewone man de rekening moet betalen. "Het recept is niet nieuw: socialisering van de verliezen, privatisering van de winsten."

Bron: Trouw.nl

Bespreking op Athenaeum.nl

Het schijnt dat TV-kijkers massaal wegzappen wanneer het NOS-journaal een item wijdt aan de Europese Unie. Alleen al het tonen van de EU-vlag leidt tot een groot verlies aan kijkers. Aangezien ik de EU inmiddels twee (nu drie) keer heb genoemd neem ik aan dat ik deze mensen nu kwijt ben. De kust is dus veilig – we kunnen ze probleemloos van van alles betichten.

Bron: Athenaeum.nl

Vermelding in NRC Handelsblad

Europa ontwikkelt zich volgens een essay van de Duitse schrijver Hans Magnus Enzensberger tot een heerschappijvorm die de burger bevoogdt en controleert, betuttelt en heropvoedt. „Het originele eraan is dat zij geweldloos te werk gaat.”

Bron: NRC.nl

Artikel in de Frankfurter Allgemeine Zeitung

In Brussel huist een bureaucratisch monster. De Duitse essayist Hans Magnus Enzensberger heeft het geanalyseerd en roept alle Europeanen op om de strijd met dit beest aan te binden.

Bron: Presseurop.eu