BOEKEN

BOEK

Zola Jackson

Zola Jackson

Gilles Leroy

Zola Jackson, een gepensioneerde onderwijzeres, is zwart, weduwe en woont met haar hond Lady in New Orleans. Ze heeft een hekel aan de Amerikaanse truttigheid van de leeghoofdige, roddelzieke buurvrouwen met hun Tupperware parties. Zola doet daar niet aan mee en houdt zich op de been met bier.

Als de orkaan Katrina New Orleans nadert, bespreekt Zola met haar hond de maatregelen die ze moeten nemen: voedsel, water en batterijen in huis halen. Hoe hoger het water stijgt, hoe dichterbij komen de herinneringen aan vroegere ellende. Het dédain waarmee zij en haar gezin door de buren werden bekeken. Het feit dat haar jongen zijn blanke vader nooit heeft leren kennen.

Zola denkt, dat ze net als haar hond kan ruiken wie deugt en wie niet. Wanneer reddingswerkers proberen haar van het dak af te halen, weigert ze, want haar hond mag niet mee.

Leroy schetst het leven van de oudere lerares in een beeldende, suggestieve taal. Ook als zij over haar meest persoonlijke rampen vertelt, of die van New Orleans, of die van het gekleurde Amerika, voelen wij tussen de regels door altijd Zola’s levenslust.

   

New Orleans, Louisiana, augustus 1994

Heerlijk vind ik dat: wanneer de hele keuken bestoven is met kaneel, kerrie en komijn, als de kruidengeuren omhoogkringelen en mijn woninkje omtoveren in een peperkoekenhuis. De allesopener bewijst goede diensten voor de gepelde tomaten in blik, bananen op siroop, maïskorrels, rode pepers en de kokosmelk.
Het is een mooie dag, het weerbericht heeft uren vol zon beloofd en ik hoor de buren al bij de barbecue in de weer, weldra zal ik er ook aan moeten geloven, als mijn zoon niet op tijd komt om me te redden.

Ik haat vlees grillen.
Ik heb er een panische angst voor, het is een mannensport, een hobby voor kerels en rijke mensen.

Altijd te laat. Maar híj kan er niks aan doen. Een uur of bijna een uur zit ik al te wachten. Dat komt niet door mijn zoon, nee, mijn zoon is punctueel – het is de schuld van de ander, die slapjanus, die is altijd te laat. Daar zou ik mijn hand onder verwedden, als ik tenminste een hand kon missen.

De pick-up kwam abrupt voor het huis tot stilstand, en ik begreep dat Caryl op hete kolen had gezeten, want die jongen van me weet zijn hele leven al dat het niet best is voor mijn humeur als mensen te laat komen.

Toen ik hem aan de passagierskant zag uitstappen, in zijn volle lengte, met een glimlach op zijn mooie gezicht, mijn geliefde en onaffe zoon, mijn zoon op wie iedereen dol is en die er maar niet in slaagt een man te worden, moest ik mijn tranen wegslikken.

Op de achterkant van de pick-up zat een papier geplakt waarop stond dat de jongens hun voertuig wilden verkopen. ‘En hij is net nieuw!’ zei ik. ‘Jawel,’ beaamde Caryl, ‘alleen, hij heeft maar twee zitplaatsen.’ Mijn zoon kan soms zo koel doen, met een afgemeten toon en een gesloten gezicht, en dan kijk je wel uit om iets terug te zeggen, laat staan dat je om uitleg vraagt.

De trap naar mijn voordeur heeft vijf treden, er waren vier kleine negertjes, drie kleine kleutertjes zitten op een hek en twee zitplaatsen zouden niet meer genoeg zijn voor mijn zoon en zijn collega? Zodra hij binnen was snoof Caryl de lucht op. Vol verwachting spiedde ik naar tekenen van zijn blijdschap bij het ruiken van mijn keukengeuren, en ja hoor: hij sperde zijn neusgaten wijd open en rekte zijn bovenlichaam bovenmatig uit, alsof hij zich helemaal vol wilde snuiven met de rijke aroma’s van wat daar stond te pruttelen, nog voordat hij smaak en textuur kon proeven op zijn tong – die vreugde van hem overweldigde me, ik vloog hem om zijn nek en sloot hem in mijn armen.


Download het fragment als PDF

'Wat Leroy met dit boek vooral wil aansnijden is de veelkoppigheid van het monster van de discriminatie. Net als in Alabama Song blinkt Leroy uit in empathie, in begrip voor de emotionele ontreddering van zijn heldin.' - Trouw

‘Leroy schetst het leven in het zuiden en de discriminatie daar, aan de hand van veelzeggende voorbeelden. Zola Jackson is een indringend verhaal, dat je telkens opnieuw kunt lezen. Door de rijkdom aan details en de mooie stijl waarin het is geschreven; Leroy heeft opmerkelijk weinig woorden nodig om veel te zeggen.’ – Leeuwarder Courant

'Het is een onheilspellend verhaal, dat gek genoeg door de beeldrijke taal toch ook troostrijk is.' - Tzum.info

‘Leroy heeft zich na zijn prachtige Alabama Song weer zelf overtroffen. Zijn inlevingsvermogen in geest en hart van de oude Zola Jackson is ongeëvenaard.’- Le Nouvel Observateur

'Gilles Leroy kon reeds in 2007 de ‘Prix Goncourt’ (zowat de belangrijkste Franse literaire prijs) op zijn naam schrijven met ‘Alabama song’ en heeft dus heel wat verwachtingen geschept in verband met daaropvolgend werk. Wat ons betreft lost hij die moeiteloos in. Leroy bedient zich bijzonder efficiënt van zijn taal, met weinig woorden knutselt hij gebalde, krachtige zinnen in elkaar en roept hij zowel realistische beschrijvingen als mooie inzichten in het innerlijke van zijn protagonisten op. ‘Zola Jackson’ verdient het om gelezen te worden, deze roman benadrukt gelijktijdig zowel de nietigheid als de potentiële grootsheid van de mens.' - CuttingEdge.be ****

'Zijn beeldende roman 'Zola Jackson' combineert twee krachtige vertellingen: een levendig portret van een kranige vrouw en een verslag van de orkaan Katrina. 'Zola Jackson' overtuigt. De portrettering van de intrigerende Zola is innemend en liefdevol. Tegenstrijdig, maar menselijk. Leroy benoemt de rassenstrijd in het zuiden van de VS enkele malen subtiel, maar het dreunt op elke pagina mee. De passages over de orkaan Katrina zijn filmisch en raak, juist door de details.' - Boekenkrant.com

Bespreking door CuttingEdge.nl

Zola Jackson’ verdient het om gelezen te worden, deze roman benadrukt gelijktijdig zowel de nietigheid als de potentiële grootsheid van de mens.

Bron: CuttingEdge.nl

Bespreking in de Boekenkrant

Zijn beeldende roman 'Zola Jackson' combineert twee krachtige vertellingen: een levendig portret van een kranige vrouw en een verslag van de orkaan Katrina.

Bron: Boekenkrant.com

Bespreking door Tzum

In Zola Jackson is het historische natuurgeweld een katalysator voor de echte, meer verborgen ellende. Gilles Leroy maakt met deze roman (eerder verscheen Alabama Song over Zelda en Scott Fitzgerald) duidelijk dat het hem niet om een spannend verhaaltje gaat.

Bron: Tzum.info

Bespreking op de Leestafel

De zinnen die deze auteur neerpent zijn zo krachtig dat hij aan een half woord genoeg heeft. Subliem gedaan. Zola Jackson is meermalen bekroond en dat is absoluut terecht. Een pareltje.

Bron: Leestafel.info

bekroond met de Prix Été du Livre