BOEKEN

BOEK

Vrouwen en kinderen het laatst

Vrouwen en kinderen het laatst

Natalia Aguirre Zimerman

Een jonge Colombiaanse gynaecologe gaat in 2003 uit idealisme een jaar werken in Afghanistan. Uit hoofde van haar beroep komt ze vooral in contact met vrouwen. Wat ze van Afghanistan ziet, observeert ze met eigen ogen; wat ze over Afghanistan hoort, komt meestal vanachter de burka vandaan. Elke dag schrijft Natalia e-mails over haar belevenissen aan haar familie en vrienden in Colombia. Ze werkt ze na terugkomst in haar vaderland uit tot een onthutsend boek over een land en een cultuur die grotendeels verwoest zijn door de Talibaan. En dat nu ondanks de internationale troepenmacht, geteisterd wordt door plaatselijke krijgsheren, die zich tegen elkaar en samen tegen het land in opbouw richten. Slachtoffers zijn vooral de kinderen – en de vrouwen. Hun levensverwachting is laag, de meeste vrouwen weten niets van hun lichaam en van seksualiteit, velen sterven in het kraambed, ze worstelen met familietradities, onderdrukking en armoede; en ze blijven de burka dragen – om hun laatste vrijheid te beschermen, de vrijheid van kijken.

Vrouwen en kinderen het laatst is niet nog een boek over het alledaagse leven in een bijna vergeten land, maar een subtiel bericht over vrouwen die worstelen met familietradities, geloof, totale onwetendheid met betrekking tot hun lichaam en seksualiteit en een ontroerend verhaal over de onverwoestbare levensblijheid van kinderen.

   

Burka's, Afghaanse vrouwen en arme mannen

Een burka is een (doorgaans hemelsblauwe) lap stof die aan de achterkant tot op de grond reikt en aan de voorkant tot aan je middel. Wat je over je hoofd doet zit heel strak om je gezicht en hindert niet echt bij het kijken. Trek maar eens een panty over je hoofd en zeg me of je nog goed ziet. Natuurlijk wel. De kwestie rond de burka is opgeblazen door de media. Als je hier aan vrouwen vraagt wat zij de grootste kwelling vonden onder het bewind van de Talibaan, noemen ze nooit de burka. De meeste zorgen maakten vrouwen zich over de beperkingen voor het onderwijs.

Dit is een islamitisch, maar geen Arabisch land. De sociale structuur hier is Perzisch en als je een Afghaan een Arabier durft te noemen, krijgt hij een aanval van hysterie. Afghaanse mannen houden van hun vrouwen en helpen ze. Ze zitten niet de godganse dag te bidden (sterker nog, in de maand dat ik hier ben, heb ik pas één man overdag zien bidden). De Talibaan waren een niet-representatief deel van de Afghaanse bevolking. Een fenomeen dat ontstond uit politieke chaos, maar enkel en alleen kon gedijen door de economische belangen van de Verenigde Staten en Europa. De Afghanen vereenzelvigden zich niet met de Talibaan.

Een burka kost zes Ã  acht dollar. Afghaanse vrouwen zijn niet zwak. Het zijn felle tantes. Ze hebben het hart op de tong. Ze leven niet weggestopt zoals de westerse wereld zich laat wijsmaken door de pers. Deze vrouwen maken opmerkingen als: 'Het fijne aan een burka is dat je alle mannen kunt bekijken zonder dat iemand het ziet.' Als ze onder elkaar zijn vertellen ze schuine moppen, bespreken verboden onderwerpen en kunnen behoorlijk kattig zijn. We moeten af van het idee dat deze vrouwen met uitsterven bedreigd worden. De moedersterfte buiten beschouwing gelaten, leiden ze een (weliswaar hard) leven met alles erop en eraan en kunnen ze over veel zaken zelf beslissen. Zoals overal ter wereld zeuren ze net zo lang tot manlief doet wat zij willen. Ze zijn net zo manipulatief als westerse vrouwen en van een lanterfantende echtgenoot moeten ze niets hebben. Een minderheid van de mannen heeft meer dan één vrouw. Dat gebeurt alleen als er zich uitzonderlijke situaties voordoen, zoals het overlijden van een broer. In zekere zin hebben de vrouwen het heft in handen want zij beslissen met wie hun zoons trouwen. Het heeft iets van een matriarchaat. Ze zijn de macht achter de macht. Wie had dat kunnen denken, nietwaar? Dit is niet zozeer een land van macho's als wel een land met een scheiding der geslachten.

De burka's bestonden al voor het Talibaanregime, maken dus deel uit van de cultuur en zijn niet alleen maar een moderne vorm van onderdrukking. Ik denk ook dat het tijd wordt om eens aan de Afghaanse mannen te denken. Zij hebben het ook zwaar te verduren. Ze werken zich het apelazerus, moeten trouw zijn, meehelpen bij de opvoeding van de kinderen, hun vrouwen beschermen tijdens de oorlog, en zien dat ze iets uit de kurkdroge grond krijgen. Ze moeten zorgen dat er dagelijks nan op de plank komt en bovendien leven met het nieuwste stigma dat ze nietsontziende terroristen zijn.

'Haar bijzondere kijk op en inkijk in Afghaanse mensenlevens wordt op nuchtere en bescheiden wijze verteld, zoals een opmerkzame waarnemer die ergens voor het eerst komt. Zij heeft een eigen, gedecideerde mening en kan onaangename zaken bijna onderkoeld vertellen om niet de verhaallijn in emoties te smoren. Serieuze thema's worden op luchtige en soms humoristische wijze maar sterk betrokken verteld.' - NBD|Biblion

'Een verloskundige in Afghanistan komt voor onverwachte problemen te staan. De (analfabete) vrouwen hebben bijvoorbeeld geen kalender en weten ook niet of ze over tijd zijn. De Colombiaanse gynaecologe Natalia Aguirre Zimerman werkte een jaar in Afghanistan en doet op een plezierige vriendinnentoon en met oog voor detail verslag.' - Trouw

Vermelding op NRCLux.nl

Vrouwen en kinderen het laatst bevat een bijzonder ooggetuigenverslag van de jonge Colombiaanse gynaecologe Natalia Aguirre Zimerman, die door Artsen zonder Grenzen voor een jaar werd uitgezonden naar Afghanistan.

Bron: NRCLux.nl

bekroond met de Simon Bolívar prijs 2004