BOEKEN

BOEK

Salomé. Een zoektocht naar een verdwenen kind

Salomé. Een zoektocht naar een verdwenen kind

Colombe Schneck

Salomé is een boek dat Colombe Schneck niet wilde schrijven. Toch moest ze het doen. Ze deed er tien jaar over om de moed daarvoor te vinden. De indrukwekkende geschiedenis van hoe het kleine meisje Salomé geofferd werd in Auschwitz. William Styrons Sophie’s keuze weerklinkt in Salomé. De werkelijkheid kan nog aangrijpender zijn dan fictie.

Toen Colombe Schneck in verwachting was van haar eerste kind suggereerde haar moeder achteloos de naam Salomé. ‘Naar mijn nichtje.’ Waarom ook niet, dacht Schneck. Pas later, nadat haar moeder was overleden, realiseerde ze zich dat ze de geschiedenis van haar familie zou moeten uitzoeken om te weten naar wie ze haar dochter had vernoemd.

Salomé is het aangrijpende verslag van haar zoektocht. Tijdens haar reizen naar Amerika, Israël en Litouwen en de gesprekken met de vrouwen uit haar familie vallen de puzzelstukjes in elkaar. Ze ontdekt het onvoorstelbare offer waar haar familie altijd over heeft gezwegen. Op 26 oktober 1943 werden 2800 mensen verzameld voor selectie op een plein in het getto van Kaunas: fitte mensen gingen naar werkkampen, de anderen naar vernietigingskampen.

Toen Schnecks overgrootmoeder aan de beurt was voor de keuring, wist ze dat zij het niet zou overleven. Ze wist ook dat de nazi’s moeders met kleine kinderen direct naar de gaskamers stuurden. Als haar dochter Macha bij haar kleindochter Salomé zou blijven, zouden ze alle drie omkomen. De oude vrouw pakte de hand van de kleine Salomé en bezegelde hiermee hun lot. Samen stierven ze in Auschwitz. Macha overleefde het werkkamp, hertrouwde en kreeg twee kinderen en zes kleinkinderen. Het is niet verwonderlijk dat haar familie nooit eerder sprak over Salomé. Het offeren van het kleine meisje kwam voort uit een afgrijselijk wrede situatie. Het is de vraag of wij zelf de moed zouden hebben om een leven op te geven om een ander te redden.

Ook verkrijgbaar als eboek

   

Mary werd geselecteerd op 26 oktober 1943, samen met haar kleinkinderen, Salomé en Kalman. Een paar dagen later werden ze in Auschwitz vergast.
Op die zesentwintigste oktober 1943 heeft Mary, mijn overgrootmoeder, op weg naar de dood, in één beweging een brug geslagen tussen leven en dood, tussen de levenden van nu en Auschwitz. Dat alles heb ik nog maar kortgeleden vernomen.

En toch had mijn moeder, Hélène, geprobeerd mijn belangstelling te wekken.
Toen ik zwanger was, had ze me gevraagd, alsof het een gunst betrof: ‘Als het een meisje wordt, zou je haar dan Salomé als tweede voornaam kunnen geven? Dat was de naam van mijn nichtje, van wie niets meer over is.’ Ik hoorde die voornaam, Salomé, voor het eerst.

Ik ging er niet nader op in. En ik antwoordde achteloos: ‘Waarom niet?’ Alsof het niet zoveel uitmaakte. Mijn zoon is geboren, mijn moeder is overleden en ik vergat haar verzoek. Hélène maakte deel uit van die wereld waarin sommigen het hebben overleefd en de anderen zijn gestorven. Die wereld was mij onbekend.

In 2003, twee jaar na het overlijden van mijn moeder, werd mijn dochter geboren. Ik noemde haar Salomé, op aanraden van een vriendin – ‘vind je dat geen mooie naam?’ – en zo kwam het dat ik me, haast bij toeval, dat verzoek van mijn moeder herinnerde. Salomé werd geboren en ik werd overvallen door paniek. Hoe zou ik door kunnen leven als mijn dochter op haar beurt dood zou gaan?

Salomé bracht haar eerste nacht thuis door, ik viel in slaap en ontwaakte al heel snel uit een eerste nachtmerrie. Mijn moeder belde me op. Dat kan niet, ze is dood, dat weet ik, herhaalde ik bij mezelf in mijn slaap. Ze geeft niet op, ik neem de telefoon aan. Ik zal haar de geboorte van Salomé kunnen aankondigen. Dat zal haar zo’n plezier doen. Ze hangt weer op. Ik heb niet de tijd gehad om met haar te praten.

Ik word versuft wakker en slaap meteen weer in. Deze keer zijn het met messen gewapende baardmannen. Ze proberen het raam van Salomés kamer te openen. Ik drijf hen terug en doe het raam dicht. Ze druipen af. Ik word wakker, ik snap er niets van.


Download het fragment als PDF

'Wat de lezersharten raakt, is de verbazingwekkende veerkracht van mensen die het allerergste hebben doorstaan. Uit Colombes gesprekken met de nakomelingen van Macha, Raya en Nahum blijkt dat oma Mary destijds de goede keuze heeft gemaakt: die voor het leven. Ondanks alles.' - De Standaard

'Steeds scherper wordt het moment dat bepalend was voor leven en dood van Salomé en haar neefje Kalman, hun moeders Raya en Macha, die de oorlog zouden overleven, en hun oma Mary. Schneck slaagt er uitstekend in de huiveringwekkende keus die toen gemaakt moest worden te duiden.' - Dagblad van het Noorden ****

'Een prachtige, indrukwekkende roman.' - Leestafel.info

'Ik werd onmiddellijk getroffen door de stamboom, het verhaal, het zwijgen, de feiten, de aangrijpende geschiedenis. Salomé, een klein maar kostbaar boek, de nalatenschap van een verdwenen kind.' - Claar van Lieshout, Bruna Horst

'Salomé is een belangrijk, indrukwekkend verhaal. Een heel ander boek over de Jodenvervolging en de impact daarvan op latere generaties dan ik eerder las. Dat komt door twee dingen. Het eerste is dat schrijfster Colombe Schneck jong is. Ze is van 1966. Niet eerder las ik een ‘oorlogsboek’ dat werd geschreven door iemand van mijn eigen leeftijd. Dat maakt de dreun die dit verhaal je geeft zo groot. De oorlog is geen zeventig jaar geleden, maar is een actualiteit. Ik geef het boek een 9' - MarleensBoekvandeWeek.nl/Libelle.nl

‘Een boek met echo’s van David Grossman, met compassie en stijl geschreven.’ – Le Nouvel Observateur

‘Een ontroerend familieverhaal.’ – Le Point

Boek van de Week van Marleen Janssen

Salomé is een belangrijk, indrukwekkend verhaal. Een heel ander boek over de Jodenvervolging en de impact daarvan op latere generaties dan ik eerder las. Dat komt door twee dingen. Het eerste is dat schrijfster Colombe Schneck jong is. Ze is van 1966. Niet eerder las ik een ‘oorlogsboek’ dat werd geschreven door iemand van mijn eigen leeftijd. Dat maakt de dreun die dit verhaal je geeft zo groot. De oorlog is geen zeventig jaar geleden, maar is een actualiteit.

Bron: MarleensBoekvandeWeek.nl

Aankondiging op Literair Nederland

Salomé. Zo heet ook het boek dat de auteur Colombe Schneck eigenlijk niet wilde schrijven. Maar dat ze toch schreef. Omdat ze voelde dat dat ze het moest schrijven. Ze deed er 10 jaar over om de moed daarvoor te vinden.

Bron: LiterairNederland.nl

Voorpublicatie op Athenaeum.nl

Volgende week verschijnt Salomé. De zoektocht naar een verdwenen kind van Colombe Schneck (vertaald door Marijke Arijs). Wij publiceren voor. 'Mijn moeder heeft het maar één keer over Salomé gehad. Toen ze op bezorgde toon haar verzoek tot me richtte, alsof ze me vroeg een wens te vervullen die voor mij heel moeilijk te verhoren zou zijn. Of ik mijn kind, dat binnenkort geboren zou worden, als tweede voornaam de naam van "haar nichtje van wie niets meer over was" wilde geven. En ik had nonchalant geantwoord: "Waarom niet," zonder mijn moeder mijn keuze te garanderen.'

Bron: Athenaeum.nl

geselecteerd voor de shortlist van de Prix Femina