BOEKEN

BOEK

Een stille moeder

Een stille moeder

Ariëlla Kornmehl

In Een stille moeder vertelt Ariëlla Kornmehl over mensen die bereid zijn bergen te verzetten voor hun liefde of voor een ideaal.

Op haar eenendertigste wordt Loenia plotseling teruggeroepen naar haar geboortestad Sint Petersburg, waar ze sinds haar huwelijk in Nederland niet meer is geweest. Haar vader is er slecht aan toe en wil nog een keer met zijn geliefde dochter praten.

Tegen de afspraak met zijn echtgenote in ooit ‘dit onderwerp’ aan te roeren, vertelt hij dat hij nooit zeker heeft geweten of hij de echte vader is van Loenia, zijn oogappel. Misschien wil zij het gesprek met haar moeder daarover aangaan? Van vrouw tot vrouw.

Loenia is sprakeloos. Haar moeder, die haar kind nooit wilde belasten met het verleden, is onthutst. Maar toch: aarzelend begint zij te vertellen over haar studietijd in het Tsjechische Brno eind jaren zestig. Over haar twee grote liefdes en de onmogelijke keuze die ze toch moest maken. Over de eenzame woede dat je daar met niemand over kan praten. Over de geschiedenis die soms hardhandig keuzes voor je maakt. Over hoe onverdraaglijk het is, als juist het geluk van je familie met jouw pijn te maken heeft. Na deze gesprekken beginnen moeder en dochter elkaar met andere ogen te zien.

In Een stille moeder vertelt Ariëlla Kornmehl over mensen die bereid zijn bergen te verzetten voor hun liefde of voor een ideaal. En die, omdat dit soms te moeilijk is of omdat zij te zwak zijn, andere middelen gebruiken om hun doel te bereiken. Een list, een kleine leugen, een halve waarheid of een grandioos zelfbedrog. Maar als zij het op deze manier redden, is dan de waarheid misschien een ramp en het gesjoemel een zegen? Loenia vertelt daarover een overweldigend verhaal, dat boeiender is dan ieder ja of nee.

Een stille moeder is in 2011 in Duitsland verschenen als Was du mir verschweigst.

   

Bij het betreden van de woning laat ik hem voorgaan.

Na enkele stappen staan we vlak bij de koelkast. De keuken is relatief nieuw. Hij besteedt er geen aandacht aan, loopt naar de vensterbank en bekijkt vanaf driehoog het uitzicht. Uitzonderlijk toch, midden in Amsterdam, balkon met uitzicht, probeer ik.

Of ik dat een balkon noem, vraagt hij. Het kost me moeite te blijven glimlachen. Bij een nieuwe poging, waarin ik benadruk dat het toch fantastisch is om een buiten te hebben, midden in de stad, begin ik me al aan mezelf te ergeren. Hij werpt nog een blik op het balkon en trekt een geïrriteerd smoel, ook mij valt het vuil op. De vorige huurders zijn duidelijk te beroerd geweest hun troep mee te nemen. Zo onopvallend mogelijk kijk ik naar de verstopte regenpijp, die vanaf het balkon naar beneden loopt. Voor het eerst zie ik de oorzaak van recente klachten, de huurder van beneden had ik al over lekkage aan de lijn gehad. Ik moet zorgen dat het vuil gauw verwijderd wordt, zodat het water weer vlot doorstroomt.

Hij draait zich om, zegt dat ik het ‘leuk breng’ en loopt richting binnentrap. Hij besluit boven een kijkje te nemen. Meestal raak ik dit appartement snel kwijt, juist vanwege die binnentrap, het idee van twee verdiepingen vinden huurders fijn, al zijn de etages nog zo klein. Ik volg hem naar boven, waar hij onmiddellijk op de piepkleine badkamer af loopt. Zijn ogen blijven hangen bij de gerenoveerde douchecel. Geen bad.


Download het fragment als PDF

'Behoedzaam schrijft Ariëlla Kornmehl om het platte relatiedrama heen, waardoor het stille spel van de personages minstens zoveel aan het licht brengt. Niets is vanzelfsprekend, in de wereld van Ariëlla Kornmehl (1975). Haar derde en beste roman Een stille moeder toont de geldigheid van die wijsheid aan de hand van een verhaal dat alle ingrediënten van een melodrama bevat.' - de Volkskrant ***

'Ariëlla Kornmehl blijkt opnieuw in staat om in korte romans een fors probleem te beschrijven. Ze lijkt de “schrappen” goed in de hand te hebben en dat is zeker een goede competentie voor een jonge schrijfster. Je moet de durf hebben een kleine roman te schrijven en wat niet nodig is dient geweerd te worden, om met Willem Elsschot te spreken. Dat betekent wel dat je alle zinnetjes nauwkeurig moet lezen, want een ongeconcentreerde of snelle lezer kan gemakkelijk over voor het verhaal essentiële zaken heen lezen. Zure critici zullen wel aankomen met de opmerking dat er eigenlijk niets gebeurt in de roman, maar daarmee ben ik het zeker niet eens. Een goede lezer heeft een half boek nodig. Net als in De vlindermaand beheerst het personage van Kornmehl haar emoties: nergens wordt het verhaal dramatisch. Daardoor kan de lezer niet gaan “sjimpen” maar zal hij wel moeten nadenken. Dat is knap als je dat kunt bereiken. Kornmehl is een talent: jammer dat het tot dusver zo weinig aandacht heeft gekregen.' - Scholieren.com

Bespreking op Recensieweb.nl

Om die vragen voor zichzelf te beantwoorden staat Loenia er helemaal alleen voor, wat in de roman goed voelbaar wordt. Ze is de enige belangrijke hoofdpersoon en constant aan het woord, wat haar isolement en de afstand tot ‘de anderen’ benadrukt. Kornmehl gebruikt weinig dialogen en drukt veel gesprekken uit op een indirecte manier (‘Of het wel goed gaat met mijn gezin, daar in het Westen’). Het effect daarvan is dat je heel dicht op de gedachtewereld van Loenia zit. Dat er nauwelijks ruimte is voor andere perspectieven maakt het boek overzichtelijk, maar ook beklemmend. Er is niet aan Loenia’s getob te ontsnappen.

Bron: Recensieweb.nl

Discussietips op Boekensalon.nl

Wilt u Een stille moeder bespreken in uw leeskring? Onderstaande discussietips helpen u op weg.

Bron: deBoekensalon.nl

Vermelding Boek-delenprijs door Reformatorisch Dagblad

De roman ”Een stille moeder” van Ariëlla Kornmehl is bekroond met de Boek-delenprijs 2011 voor het beste leesclubboek van het jaar.

Bron: Refdag.nl

Interview op Lezen.tv

Ariëlla Kornmehl, afkomstig uit een naoorlogs joods gezin waar onderwerpen onbesproken bleven, schreef tot dusver drie romans over gezinsdrama’s. ‘Het gewicht dat ontstaat door geheimzinnig doen, maakt geheimen groter, spannender en pijnlijker dan ze in werkelijkheid zijn.’ Een gesprek over zwijgen en verwerken.

Bron: Lezen.tv

Gedicht voor het boek op Trouw.nl

Een stille moeder, een gedicht bij het gelijknamige boek van Ariella Kornmehl

Bron: Trouw.nl

Discussietips op Vitaal.nl

Kornmehl schrijft helder en toegankelijk. Subtiel bouwt ze spanning op door om gebeurtenissen heen te schrijven en met toespelingen de lezer nieuwsgierig te maken naar de geheimen in Loenia’s familie.

Bron: Vitaal.nl

Boekentip bij AVRO Opium

Aangrijpende literatuur, waar de lezer nadat hij of zij de laatste bladzijde heeft gelezen, nog wel over na moet denken.

Bron: Cultuurgids.Avro.nl

Recensie op Volkskrant.nl

Niets is vanzelfsprekend, in de wereld van Ariëlla Kornmehl (1975). Haar derde en beste roman Een stille moeder toont de geldigheid van die wijsheid aan de hand van een verhaal dat alle ingrediënten van een melodrama bevat, van het type waar het tv-programma DNA onbekend op parasiteert: een volwassen dochter ontdekt dat haar vader wel eens niet haar vader zou kunnen zijn.

Bron: Kunst.Volkskrant.nl

bekroond met de Boek-delenprijs 2011