BOEKEN

BOEK

De dief van Bagdad

De dief van Bagdad

Sherko Fatah

Bagdad is in de jaren dertig een bruisende stad. Anwar, een jonge Arabier, droomt van een groot huis, van reizen naar het buitenland en van de zuster van zijn joodse vriend Ezra. Maar vooral droomt hij ervan een iemand te zijn, en met een sigaret in een van de moderne cafés van de Engelse bezetter tussen mooie ongesluierde vrouwen te zitten.

Na een adembenemende carrière als inbreker in de villa’s van de rijke joden komt hij in contact met Nidal, de baas van de Zwarthemden (de fascistische jeugdorganisatie in Irak) en met de grootmoefti van Jeruzalem. Deze heilige heer wil de hele Arabische wereld van joodse elementen ontdoen. Steun vindt hij niet alleen bij de fascisten en de Irakese nationalisten (in hun strijd tegen de Britten), maar vooral bij het Groot-Duitse Rijk.

Anwar wordt lijfwacht van de grootmoefti en belandt met hem in Berlijn. Beleefd verzekert Himmler de grootmoefti ervan dat er in het grote plan beslist ook een plaats is voor zijn dromen van een Groot- Arabisch Rijk. De Arabieren moeten dan wel bereid zijn om offers te brengen. Dus stuurt de grootmoefti zijn dienaar Anwar met de Waffen-ss naar het front. Bij zijn terugkomst naar Bagdad verlaten net de laatste joden het land.

Fatah heeft dit weinig bekende hoofdstuk van de twintigste eeuw precies gerechercheerd en slaagt er grandioos in Anwars zwerftocht door de catastrofes van dit tijdperk als een gruwelijk sprookje en als adembenemende avonturenroman te vertellen.

   

Ik zit hier en bekijk je alsof je een vreemde bent. Maar ik ken je. Misschien zal ik het je nooit zeggen: ik ken je, ik ken je goed. Het is een paar jaar geleden. Het is een eeuwigheid geleden. Lang genoeg om mij niet meer te herkennen. Maar hoe zou je ook, je kijkt me niet aan, je kijkt nooit iemand recht aan. Jij bent de belangrijke dokter uit het verre Duitsland. En ik, wat ben ik nou?

De bode die je niet nodig hebt, die je tot last is. Maar als je me zou aankijken, zou je het meteen weten. Eens stonden we elkaar zo na als twee opgesloten, bange honden, we hadden dezelfde vuiligheid in onze bek, en in die verre, koude nacht was onze angst één, we waren een bang dier met twee koppen. We hebben de dood gezien, hoe hij in levenden lijve over de moerassige aarde schreed. Zijn vuile laarzen sopten in de vochtige bodem. Hij was klein van gestalte, had een groot hoofd met een hoog voorhoofd.

Hij sprak jouw taal. Je bent hem zeker niet vergeten. Dat lukt niemand. Maar misschien wil je hem gewoon voor geen prijs ooit weer tegenkomen, ook niet alleen in je herinnering, in het gezicht van een overlevende uit die tijd. Ik begrijp je, ik begrijp je goed, belangrijke man die je bent.

En toch, Gods wegen zijn ondoorgrondelijk, ben je hierheen gekomen. Je had overal naartoe kunnen gaan na de oorlog. Maar nee, je bent hier, voor mijn ogen, en alleen door jouw aanblik komt de oude angst in mij terug die ons beiden eens omsloten hield als een vuist.

Ik schoof heen en weer op de houten stoel die de dokter de eerste dag voor me had neergezet. Zwijgend, zonder groet of een andere uiting handelde die rijzige, tanig ogende man het zelf af. Hij liet mij, de bode, gewoon midden in de ziekenzaal staan en kwam even later terug met de stoel. Vlak bij het raam zette hij hem neer. Toen hij weer langs me heen liep, wees hij alleen achter zich.

Ik keek hem na toen hij uit de zaal verdween. We hadden geen woord gewisseld, hoewel we elkaar begrepen zouden hebben. Ik had gedacht dat dokter Stein met de gebruiken hier vertrouwd was. De natuurlijke autoriteit waarmee hij zich bewoog en korte aanwijzingen gaf in het Engels, de rustige manier waarop hij zijn handen optilde om als een verstarde dirigent te wachten tot iemand van het personeel de rubberhandschoenen van zijn handen trok, dat alles zou me nooit aan de competentie van de arts hebben doen twijfelen.

Maar deze man begreep niets. In plaats van mij weg te sturen met een briefje waarop de dingen stonden die hij nodig had, ging hij zelf naar de bazaar. Ik was verbaasd toen hij terugkeerde met de kleine pakjes, behoedzaam op me afkwam en me de spullen aanreikte alsof het cadeautjes waren. Maar ik moest ze alleen bewaren tot de dokter vroeg in de avond naar huis ging.

Dat was niet goed. Het was beledigend. Ik liet het oogluikend gebeuren. Per slot van rekening was die man hier vreemd. Hij kon niet weten dat iedere vreemde, en dan ook nog zo’n belangrijke als hij, aanspraak maakte op iemand die zijn boodschappen deed, zijn brieven ophaalde of wegbracht of hem begeleidde naar mensen die hij wilde bezoeken.

Hij had het kunnen leren als hij het maar een keer had gevraagd. Maar dan, dacht ik met mijn hoofd wiegelend, zou hij wellicht ook meer gewaar zijn geworden dan hem lief was. Hij zou me herkend hebben en alles wat we hadden gezien, zou op dat moment aanwezig zijn geweest, zou de ruimte tussen ons gevuld hebben.


Download het fragment als PDF

'De dief van Bagdad is een fascinerende roman die je na de laatste bladzijde laat zitten met een aantal knagende vragen. Fatah schildert een prachtig beeld van Bagdad in de jaren dertig. Een overvloed aan details brengen de stad tot leven voor de lezer. Uiteindelijk is het avontuur van de verzonnen figuur Anwar net zo ongelofelijk als van vele historische personages uit die tijd. Het levert in ieder geval prachtige scènes op, zoals die waarin de hotelgasten onverstoorbaar doorgaan met hun gesprekken in de schuilkelder van het luxehotel tijdens een luchtaanval op Berlijn.' - Literair Nederland

'De dief van Bagdad is een spannende roman met een aangename schrijfstijl en informeert tegelijkertijd over een zwarte, ongelezen bladzijde van de geschiedenis.' - Duitsland Magazine

'De romans van de Iraaks-Duitse Sherko Fatah verbazen, ontregelen en choqueren. Hij is de auteur van even ijzingwekkende als gepassioneerde romans.' - NRC Handelsblad

‘Zijn combinatie van historisch realisme en epische kracht is in de tegenwoordige literatuur ongeevenaard.’ – Süddeutsche Zeitung

‘Historische precisie en indringende vertelkunst.’ – NRC Handelsblad

'Fatah bewijst met De dief van Bagdad zijn verteltalent. Bovendien verwerkt hij fascinerende stof, die hij grondig heeft uitgezocht.' - Trouw

‘Sherko Fatah, een Duitser van Irakese afkomst, legt een verborgen aspect van de wereldgeschiedenis bloot. En zoals de schrijver laag voor laag afpelt om bij de kern te komen, zo daalt de dief Anwar in zijn geheugen af om de blinde vlek te vinden.’ – NRC Handelsblad

‘Een avonturenroman vanuit Bagdad via Berlijn naar het Russische front en terug, vol historie en met veel verwijzingen naar de tegenwoordige tijd. Prachtig en meeslepend verteld – wat een boek!’ – ZDF

Bespreking in Duitsland Magazine

De dief van Bagdad is een spannende roman met een aangename schrijfstijl en informeert tegelijkertijd over een zwarte, ongelezen bladzijde van de geschiedenis.

Bron: DuitslandMagazine.com

Recensie op LiterairNederland.nl

De dief van Bagdad is een fascinerende roman die je na de laatste bladzijde laat zitten met een aantal knagende vragen. Fatah schildert een prachtig beeld van Bagdad in de jaren dertig. Een overvloed aan details brengen de stad tot leven voor de lezer. Uiteindelijk is het avontuur van de verzonnen figuur Anwar net zo ongelofelijk als van vele historische personages uit die tijd. Het levert in ieder geval prachtige scènes op, zoals die waarin de hotelgasten onverstoorbaar doorgaan met hun gesprekken in de schuilkelder van het luxehotel tijdens een luchtaanval op Berlijn.

Bron: LiterairNederland.nl

Ingrid Hoogervorst in Tros Nieuwsshow

'Voor de mensen die houden van De vliegeraar van Khaled Hosseini.'

Bron: Tros.nl

Interview met Sherko Fatah in De Avonden

De roman 'De dief van Bagdad' speelt zich af in de jaren dertig. In Bagdad, destijds een bruisende stad. Anwar, een jonge Arabier, heeft mooie dromen. Maar na een carrière als inbreker in de villa’s van de rijke joden komt hij in contact met Nidal, de baas van de Zwarthemden en met de grootmoefti van Jeruzalem, die de hele Arabische wereld van joodse elementen ontdoen. Jeroen van Kan sprak met de Duits-Koerdische schrijver Sherko Fatah over zijn nieuwe roman.

Bron: Boeken.VPRO.nl

Interview met vertaalster Pauline de Bok

De dief van Bagdad (oorspronkelijke titel: Ein weißes Land) is de nieuwe roman van Sherko Fatah. Het gaat over de Irakese straatjongen Anwar, die via vele omzwervingen uiteindelijk in de islamitsche eenheid van de Waffen-SS terecht komt. We vroegen vertaalster Pauline de Bok haar vertaling toe te lichten.

Bron: Athenaeum.nl

Recensie op NRCBoeken.nl

Niet alleen de computers die deze strijders gebruiken zijn modern. Ook de vervreemding die hen tot hun daden aanzet maakt hen eigentijds. Zowel in het verre Irak als in het nabije Duitsland. Dat versterkt de toch al zo sterke dreiging die van Fatahs proza uitgaat. Hier kun je niet omheen.

Bron: NRCBoeken.nl