BOEKEN

BOEK

Hans Fallada. Alles in mijn leven komt terecht in een boek

Hans Fallada. Alles in mijn leven komt terecht in een boek

Anne Folkertsma

Niemand heeft het Duitsland van voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog zo filmisch, aangrijpend en genuanceerd afgeschilderd als Hans Fallada. En niemand wist zich keer op keer zo door het schrijven uit de diepste vertwijfeling en alcohol- en morfineverslaving te redden als hij. Wat voor mens ging er schuil achter zijn pseudoniem? En wat verzweeg deze auteur, die beweerde: ‘Alles in mijn leven komt terecht in een boek’?

Fallada maakte een onstuimige puberteit door, schoot zijn beste vriend dood, belandde herhaaldelijk in de gevangenis en telkens weer in de psychiatrie. Hoewel hij als jonge man carriere maakte in de landbouw, wilde hij altijd al schrijver worden. In 1932 werd hij met Wat nu, kleine man? wereldberoemd en schatrijk, maar hij bleef zich zijn leven lang identificeren met de arme sloeber die telkens weer de verkeerde beslissingen neemt. Het is de ‘kleine man’ over en voor wie hij zijn boeken schreef.

Anne Folkertsma heeft Fallada’s briefwisselingen en dagboeken nauwkeurig bestudeerd en laat zien hoe hij begin jaren dertig snel uitgroeide tot een publiekslieveling, die tot de vijf meest vertaalde auteurs behoorde. Ze maakt inzichtelijk hoe Fallada gedurende het Derde Rijk in eigen land probeerde door te werken, maar steeds meer tot speelbal werd van de tijd waarin hij leefde.

Een bijzondere aanvulling op Folkertsma’s portret vormen twee indringende verhalen van Fallada over zijn schrijverschap, die hier voor het eerst in Nederlandse vertaling verschijnen.

Ook leverbaar als eboek

   

'Het drama in het leven van de grote schrijver die tegelijk een zwakke man was is aangrijpend door de zakelijke stijl van Folkertsma, die zich ook niet bezondigt aan overbodige karakterduiding. Haar biografie is op zichzelf al reden tot lezen, maar met drie opgenomen teksten van het studieobject zelf is dit boek een echte aanrader. In die geschreven zelfportretten blijkt de grote kracht van Fallada, die een echte volksschrijver was, een verteller pur sang, maar die ook bewondering oogstte van modernistische tijdgenoten als Robert Musil en Thomas Mann.' - NRC Handelsblad ****

'Hans Fallada is een weloverwogen biografie, geschiedkundig minutieus, informatief, consequent, ja, liefdevol zonder te adoreren. Folkertsma plaatst tot slot het werk van Fallada in het perspectief van deze tijd. De geest van Ditzen/Fallada waart op een inspirerende manier door dit boek, geeft het extra leven. Het past haarfijn in de reeks van zijn eigen werk: Wat nu, kleine man?, Alleen in Berlijn, De drinker, In mijn vreemde land, Een waanzinnig begin.' - Guus Bauer op Tzum.info

'Mooie biografie over een bekend auteur die goed laat zien hoe moeilijk gewetensvolle schrijvers het hadden in nazi-Duitsland als ze nog boeken wilden maken.' - Historisch Nieuwsblad

'Dat het boek met de werken van Hans Fallada zelf begint, is een mooie vondst. Vanaf de eerste bladzijden word je Fallada’s wereld ingetrokken en krijgt ook de beginnende Fallada-lezer een sterk idee van de schrijver en de man daarachter. Het is vervolgens Folkertsma’s heldere en beheerste verdieping die voor het fraaie geheel zorgt. Zij houdt het bij de kale feiten en weet het onderwerp, dat haar duidelijk lief is, toch met de nodige distantie te benaderen. Ook laat ze zich niet verleiden tot speculatie en weet ze met name de warrige episoden uit Fallada’s leven duidelijk weer te geven. Je kunt je voorstellen dat verdrinking in zo veel materiaal, na een zo bewogen leven, op de loer ligt. Dat de schrijfster boven water weet te blijven, is een prestatie op zich.' - 8weekly.nl ****

'Het leven van Fallada was niet alleen het leven van een in zijn tijd zeer populaire schrijver, was ook een leven waarin morfine, cocaïne, ether, alcohol, sanatoria en gevangenisverblijven elkaar afwisselden. Anne Folkertsma portretteert Fallada als een grillig man, die het zichzelf en zijn naasten niet gemakkelijk maakte. Ze laat in haar goed geschreven en zorgvuldig uitgegeven biografie een schrijver zien die niet alleen zeer belezen was, maar ook een rokkenjager, morfinist en bajesklant. Folkertsma, die voor Cossee verschillende romans van Hans Fallada vertaalde, schetst een overtuigend portret van de schrijver die na een expressionistisch begin een sociaal engagement in literatuur verwoordde. De biografie beschrijft levendig de personen om Fallada heen, zoals zijn vrouw Suse. Ook de relatie tussen Fallada en zijn uitgever Ernst Rowohlt komt aan bod. De duistere kanten van Fallada verzwijgt Folkertsma allerminst. Fallada haalde als zeventienjarige al de nationale pers, vanwege een dubbele zelfmoordpoging met zijn vriend Hanns Dietrich, die daarbij het leven liet. Alles in mijn leven komt terecht in een boek is een prachtige biografie, bedachtzaam geschreven en fraai uitgegeven. Ook de autobiografische teksten van Fallada zelf die in de uitgave zijn opgenomen, zijn boeiend om te lezen. Alles in mijn leven komt terecht in een boek is een aanrader voor iedereen die meer wil weten over Fallada en de Duitse literatuur in de twintigste eeuw.' - Nederlands Dagblad

 

‘Hans Fallada, ik ben echt helemaal gek van die man. Al zijn boeken geven heel mooi de sfeer van de crisis voor de Tweede Wereldoorlog weer. Deze man heeft het begin van de twintigste eeuw aan den lijve ondervonden. En daar op een manische wijze over geschreven.’ – Guus Bauer op radio 5

 

‘De biografie van Folkertsma is een aanrader, zowel voor ingewijden in het werk van Fallada als voor lezers die net zijn romans hebben leren kennen. Alles in mijn leven komt terecht in een boek is een intrigerend portret van Fallada. Het is een helder, gestructureerd verhaal, dat door de sterke compositie een overzichtelijk beeld geeft van een chaotisch leven. Folkertsma blijft bij de feiten; de beschrijvingen van het literaire werk van Fallada zijn bondig maar compleet, evenals de historische context. Naast Fallada en zijn naasten voert Folkertsma personen op als uitgevers Ernst Rowohlt en Peter Suhrkamp, en schrijvers Kurt Tucholsky, Hermann Hesse, Franz Hessel en Thomas Mann. Dit levert een levendige schets op van de literaire scene in Berlijn tijdens de Weimarrepubliek.’ – Nexus Instituut

 

'Anne Folkertsma begint haar boek met drie vertaalde teksten van Fallada: ”Hoe ik schrijver ben geworden”, ”Stilte, hier wordt gewerkt” en ”Mijn voorvaderen”. Deze opvallende opbouw van de biografie is weloverwogen. De lezer hoort nu eerst de stem van Fallada en ervaart zijn knappe stijl van schrijven voordat Folkertsma het roer overneemt. Voor haar waardevolle biografie heeft Anne Folkertsma zeer veel onderzoek gedaan.' – Reformatorisch Dagblad

Bespreking op Athenaeum.nl

Als een auteur een leven lang maskers heeft opgezet rukt zijn biograaf hem die af. Het verzwegen lidmaatschap van een nazistische organisatie. Het buitenechtelijke kind. Of, in het geval van Hans Fallada, auteur van Kleine man - wat nu? en Alleen in Berlijn, de manier waarop hij schrijver werd. Maar zelden werd het zo wreed aangepakt als door Anne Folkertsma. Zij laat haar fascinerende levensbeschrijving voorafgaan door drie nooit eerder in het Nederlands verschenen autobiografische teksten van Fallada, zodat het contrast tussen zijn leugens en de waarheid wel heel nadrukkelijk wordt onderstreept.

Bron: Athenaeum.nl

Artikel op deReactor.org

De grote verdienste van Anne Folkertsma is dat zij Fallada in deze biografie heel dichtbij brengt. Hij begon me op den duur zelfs een beetje tegen te staan. Natuurlijk zit de echte Fallada vooral in zijn beste romans en daar kan helaas geen enkele biograaf tegenop.

Bron: deReactor.org

Recensie op 8weekly.nl

Folkertsma’s biografie begint met drie essays, geschreven door Fallada zelf, waarin hij met name ingaat op hoe hij schrijver is geworden, de manier waarop hij werkt – zoals gezegd: bezeten – en wie zijn literaire voorbeelden zijn. Dat het boek met deze werken begint, is een mooie vondst. Vanaf de eerste bladzijden word je Fallada’s wereld ingetrokken en krijgt ook de beginnende Fallada-lezer een sterk idee van de schrijver en de man daarachter.

Bron: 8weekly.nl

Bespreking in NRC Handelsblad

Het drama in het leven van de grote schrijver die tegelijk een zwakke man was is aangrijpend door de zakelijke stijl van Folkertsma, die zich ook niet bezondigt aan overbodige karakterduiding. Haar biografie is op zichzelf al reden tot lezen, maar met drie opgenomen teksten van het studieobject zelf is dit boek een echte aanrader. In die geschreven zelfportretten blijkt de grote kracht van Fallada, die een echte volksschrijver was, een verteller pur sang, maar die ook bewondering oogstte van modernistische tijdgenoten als Robert Musil en Thomas Mann.

Bron: NRC.nl

Bespreking op Literatuurplein.nl

Hans Fallada is een weloverwogen biografie, geschiedkundig minutieus, informatief, consequent, ja, liefdevol zonder te adoreren. Folkertsma plaatst tot slot het werk van Fallada in het perspectief van deze tijd. De geest van Ditzen/Fallada waart op een inspirerende manier door dit boek, geeft het extra leven. Het past haarfijn in de reeks van zijn eigen werk: Wat nu, kleine man?, Alleen in Berlijn, De drinker, In mijn vreemde land, Een waanzinnig begin.

Bron: Literatuurplein.nl

Hans Fallada besproken bij Nooit meer slapen

Hij maakte een onstuimige puberteit door, schoot zijn beste vriend dood, belandde herhaaldelijk in de gevangenis en telkens weer in de psychiatrie: het tragische leven van de Duitse schrijver Hans Fallada (1893-1947) is een goudmijn voor een biografie. Wie was de man die de literatuur en vooral zijn eigen romans, waaronder de bestseller Wat nu, kleine man?, zo nodig had om op de been te blijven? Verslaggever Maarten Westerveen spreekt met literair vertaler Anne Folkertsma, die de biografie Hans Fallada. Alles in mijn leven komt terecht in een boek schreef.

Bron: Radio1.nl