BOEKEN

BOEK

Leven met het pistool op tafel. Een Berlijns dagboek

Leven met het pistool op tafel. Een Berlijns dagboek

Wolfgang Herrndorf

Wolfgang Herrndorf begon direct na de fatale diagnose van een ongeneeslijke hersentumor een digitaal dagboek, om zijn vrienden op de hoogte te houden en zijn gedachten onder controle te krijgen. Hij nam een opvallend besluit: zijn resterende tijd te vullen met werken en een exit-strategie bepalen. Hij versnelde zijn schrijfproces met een ongelooflijke discipline. Met de tumor in zijn hoofd schreef hij o.a. Tsjik (meer dan 1,7 miljoen exemplaren verkocht) en een jaar later de roman Sand.

Na het verschijnen van Tsjik maakte Herrndorf zijn digitale dagboek openbaar. Het groeide uit tot een van de meest gelezen weblogs van Duitsland.

Leven met het pistool op tafel is een met bewonderenswaardige precisie geschreven onderzoek van een openhartige auteur, met zichzelf als onderzoeksobject. Het pistool op zijn bureau geeft rust: als zijn epileptische aanvallen of desoriëntatie te pijnlijk voor Herrndorf en zijn vrienden worden, is het voor hem tijd te gaan. Toen hij ten slotte ook zijn taal aan het verliezen was, beëindigde hij op 26 augustus 2013, op achtenveertigjarige leeftijd, zijn leven.

Het is evident waar alle lof voor Herrndorf vandaan komt: hij schrijft zonder medelijden op te willen wekken, en vaak zelfs met verrassende humor. Zijn aantekeningen gaan over het omgaan met tijd, efficiëntie en arbeid, het schrijven (met boeiende inzichten over Tsjik), zijn liefde voor de natuur en geliefde kunstenaars (waaronder Jacob van Ruisdael), zijn vrienden, zijn angsten en verlangens. Zijn motto: onverbiddelijk naar de waarheid streven, de directe confrontatie met de feiten nooit uit de weg gaan en bovenal je optimisme nooit verliezen.

Ook verkrijgbaar als eboek

   

‘Een jaar in de hel, maar ook een geweldig jaar. Gemiddeld nauwelijks gelukkiger of ongelukkiger dan voor de diagnose, alleen slaat het naar beide kanten verder uit. Alles bij elkaar misschien zelfs een beetje gelukkiger dan vroeger, omdat ik leef zoals ik altijd had moeten leven. En nooit gedaan heb, behalve misschien als kind.’

13.3.2010, 11:00. Geef me een jaar, Lieve Heer, in wie ik niet geloof, en ik zal alles afkrijgen (gehuild).

3.7.2010, 23:00. Mijn belastingaangifte gedaan, waarschijnlijk mijn laatste. De harde schijf uit de oude computer verwijderd en vernietigd. ’s Middags in de Volksbar de 4-0 tegen Argentinië gekeken, ongelooflijk, daarna naar Lobo’s huis gegaan om aan mijn correcties te werken. Overweldigende zomeravond.

12.10.2011, 14:44. Tsjik nu schoolliteratuur in Costa Rica.

25.3.2013, 15:50. De toekomst is afgeschaft, ik plan niets. Wat een lol, dat
doodgaan. Alleen het wachten werkt op m’n zenuwen.

23.4.2013, 16:09. Steeds moeilijker het praten. Zinsdelen vinden elkaar niet vanzelf, ik gebruik verkeerde woorden, ik omschrijf wat ik wil zeggen. Bij het schrijven helpt Google. Ingewikkelde constructies vermijd ik, voor vrienden schaam ik me.


Download het fragment als PDF

‘Het boek laat zien dat een aangekondigde dood een mens enorm veel energie en werkkracht kan geven. Herrndorfs blog is een kosmos.’ – NRC Handelsblad ****

'Tijdens het lezen vroeg ik me continu af  wat de waarde is van de dingen die ik doe, wie ik ben en wat ik achterlaat, wat ik nog zal leren en of dat iets uitmaakt. Zoals Herrndorf in dit boek laat zien; veel verschil zullen jij en ik niet maken. En dat is prachtig!' – Maartje Wortel

'Voor het grootste gedeelte bestaat het boek uit dagboekfragmenten. Daarnaast schreef Herrndorf een terugblik op de periode van eerste symptomen en opnamen. Deze terugblik behoort tot het beste wat het boek te bieden heeft. Gedetailleerd, eerlijk, soms grappig en vaak pijnlijk helder vindt de schrijver een manier om vorm te geven aan de chaos in en om hem heen. Een constant onderzoek naar zichzelf. Nieuwe inzichten komen op en oude vervagen. In zekere zin is Leven met het pistool op tafel een zelfhulpboek en geen literatuur waar je even lekker voor gaat zitten. En pleeg dan, zoals Herrndorf doet, onderzoek naar jezelf. Verplaats je in zijn situatie en stel de vraag: wat zou ik in mijn leven willen omgooien? Leef ik wel genoeg in het heden? Doe ik de dingen waar ik van droomde, zie ik mijn vrienden voldoende, kijk ik de films die ik me heb voorgenomen te zien, lees ik de boeken die ik altijd al heb willen lezen? Wat het antwoord ook mag zijn, op het punt van de boeken een advies: begin met dit dagboek.' – 8weekly ****

'Wat Leven met het pistool op tafel – buiten die verbluffende inkijk in de ziekte – zo lezenswaardig maakt, is de humor waarvan het boek doorspekt is. Herrndorf gaat laconiek om met de tumor en observeert zijn eigen gedrag met verbazing.' – Literair Nederland

'Een met ongekunstelde preciesie geschreven onderzoek. Herrndorf leert de lezer stil te staan bij en te genieten van wat we hebben en zijn.' – Medisch Contact

'Alles opgeschreven met grote eerlijkheid, soms vilein en met scherpe humor. Vooral hoe de auteur schrijft over zijn leven tussen hoop en vrees, overgaand in het onomkeerbaar verval, is meesterlijk. Een indringend dagboek, goed vertaald.' – NBD|Biblion

Bespreking in Arts en Auto

Een integer geschreven dagboek ontvouwt zich van dag tot dag en kan alle kanten opgaan. Leven met een pistool op tafel eindigt op 20 augustus 2013 om 14:00 uur met slechts één woord: Almut. Dit is de voornaam van de Duitse zangeres en schrijfster Almut Klots die op 15 augustus 2013 aan kanker was overleden. Blijkbaar was Hernndorf op haar gesteld. Een maand na het overlijden van Almut Klots verschijnt haar laatste cd, die ze samen met haar echtgenoot Christian Dabeler heeft opgenomen. De positieve toonzetting hiervan spoort met de persoonlijkheid van Wolfgang Hernndorf, die zich ondanks de hel waarin hij vaak verkeerde toch nog ook de weg naar het geluk wist te vinden.

Bron: ArtsenAuto.nl

Bespreking in NRC Handelsblad

Terwijl Herrndorf aan zijn blog schrijft, scoort zijn road novel Tsjik onverwacht hoog op de bestsellerslijst. De roman wordt in alle mogelijke talen vertaald. Juist dat megasucces wordt nu voor de schrijver ook een bron van bitterheid. Een kwarteeuw leefde hij immers aan de armoedegrens, hopend ooit eens een tweekamerwoning met uitzicht te zullen hebben, en ‘nu zou ik zescijferige bedragen kunnen verdienen, en er is niets wat me minder kan schelen’. Maar zelfs zulke klachten worden overklast door Herrndorfs soevereine keuze voor de vrijheid die culmineert in de simpele zin: ‘Schrijven wilde ik altijd.’

Bron: NRC.nl

Bespreking in Medisch Contact

Een met ongekunstelde preciesie geschreven onderzoek. Herrndorf leert de lezer stil te staan bij en te genieten van wat we hebben en zijn.

Bron: MedischContact.Artsennet.nl

Vertaalster Pauline de Bok op LiterairNederland.nl

Wat is een boek vertalen? Neem Arbeit und Struktur van Wolfgang Herrndorf. Dat is je vol verve maandenlang op 444 bladzijdes vol vertaalproblemen storten, met de vasthoudendheid van een terriër. Totdat Leven met het pistool op tafel. Een Berlijns dagboek er ligt. Waarmee ik meteen het eerste vertaalprobleem bij de hoorns heb: de boektitel simpelweg vertalen levert lang niet altijd een goede titel op voor een Nederlands lezerspubliek. Arbeid en structuur, of Werk en structuur, nee, dat zou niks worden met de verkoop. Uiteindelijk is het overigens de uitgever die de knoop doorhakt, hij moet het boek verkopen.

Bron: LiterairNederland.nl

Bespreking op Literairnederland.nl

Wat doe je als de statistieken je niet meer dan een paar maanden, hooguit een paar jaar geven? Dan probeer je aan de artsen je houdbaarheidsdatum te ontlokken en alle overbodigheden uit je nog korte leven te bannen. In het geval van Wolfgang Herrndorf, bij wie in 2010 een hersentumor wordt ontdekt, komt dat neer op maar één ding: schrijven, schrijven en nog eens schrijven. Met rust, orde en regelmaat als nieuw devies schrijft Herrndorf in korte tijd de succesroman Tsjik, Sand en (het onvoltooid gebleven) Bilder deiner großen Liebe.

Bron: LiterairNederland.nl

Leestip van Arnon Grunberg in Vrij Nederland: lees Wolfgang Herrndorf

Wat zal ik nu eens lezen? Ik wil een beetje bijblijven, maar er zijn zo veel klassiekers die ik niet ken. Wat adviseert u? Proust of Stefan Hertmans? Dostojevski of Van Dis? 
– Hartelijks, Ebele Z., Groningen

Bron: VN.nl

Bespreking van Maartje Wortel op SLAA.nl

Tijdens het lezen vroeg ik me continu af wat de waarde is van de dingen die ik doe, wie ik ben en wat ik achterlaat, wat ik nog zal leren en of dat iets uitmaakt. Zoals Herrndorf in dit boek laat zien; veel verschil zullen jij en ik niet maken. En dat is prachtig!

Bron: SLAA.nl

Recensie op 8weekly.nl

Herrndorf (1965 – 2013) doet op 26 mei 2012 uitgebreid verslag van bovenstaand voorval. Het is een van de ontroerendste passages die hij in zijn dagboek noteert. Door een voortschrijdende ziekte vallen steeds meer hersenfuncties uit. Iets meer dan een jaar later schiet hij zichzelf aan de oever van het Hohenzollernkanal met een revolver door zijn hoofd.

Bron: 8weekly.nl

VPRO Avondlog over Wolfgang Herrndorf

Zoals Herrndorf in zijn dagboek (2010-2013) de onvoorstelbaarheid van de dood en de doden beschrijft, zo lees ik zijn verleden leven. Hij stief in 2013.

Bron: Avondlog.nl

Blog van Wolfgang Herrndorf

Bron: Wolfgang-Herrndorf.de

Overlijdensbericht op Knack.be

De schrijver van de Duitse cultroman 'Tsjik' (Cossee, 2011) leed sedert 2010 aan een kwaadaardige hersentumor. Daarover bracht hij geregeld verslag uit in zijn blog 'Arbeit und Struktur'. Herrndorf sneed nu zijn gevorderde kanker de pas af door zichzelf van het leven te beroven.

Bron: Knack.be