De hormoonfabriek

Saskia Goldschmidt

Liefde en venijn tussen broers, tegenstrijdige belangen tussen commercie en wetenschap, met bronsthormoon volgestopte fabrieksmeisjes en door testosteron voortgedreven kerels – De hormoonfabriek is een bloedstollend verhaal geïnspireerd op historische feiten, waarin het zicht op goed en kwaad soms wordt vertroebeld door de roes van de vooruitgang.

De succesvolle ondernemer Mordechai de Paauw, Motke voor vrienden, kijkt terug op zijn leven terwijl hij in een bed ligt met een ijzeren rand, dat lijkt op de kooien waarin de proefdieren van zijn laboratorium werden opgesloten. Hij realiseert zich dat het hem niet gelukt is fatsoenlijk te leven. In de jaren twintig van de vorige eeuw stonden hij en zijn tweelingbroer Aron aan het begin van een adembenemend project. Samen met de beroemde hoogleraar en farmacoloog Rafael Levine richtten ze een bedrijf op, waarin het slachtafval van Motkes vleesfabriek gebruikt werd voor het ontwikkelen van hormoonpreparaten.

De omstandigheden aan het begin van de onderneming zijn niet gunstig. Armoede en criminaliteit in de katholieke provinciestad, de klassenjustitie die in het interbellum gemeengoed is en het opkomend antisemitisme vormen een giftig mengsel. Maar Motke zet door, geen prijs lijkt te hoog. Als na de Tweede Wereldoorlog de balans wordt opgemaakt, blijkt dat niemand ongeschonden uit de strijd is gekomen.

Is ook als eboek verkrijgbaar

1.

Iedere dag zak ik verder weg in de somberheid die veel van mijn geleefde tijd gekenmerkt heeft. Ik ken ze goed, de dagen waarop het voelt alsof je met je poten in een stroperige, smerige smurrie staat en iedere beweging te veel energie kost. De uren dat je bewegingloos op bed ligt, omdat je gevangen zit in een cocon van vreugdeloosheid. Daaruit kun je de wereld bezien: de zon die gewoon opkomt alsof haar licht van het grootste belang is. Mizie die de kamer binnenkomt met haar vreugdeloze glimlach. Het rennen van de mensen die zich op straat van hot naar her haasten, alsof door hun handelen de wereld ook maar een greintje beter of slechter wordt. Ja, die illusie heb ik ook gehad, decennialang.

Ach, wat heb ik geloofd dat ik ertoe deed, dat ik met mijn capaciteiten, mijn doorzettingsvermogen, mijn intelligentie de wereld tot een betere plek zou maken. En ja, ik heb mijn voetafdruk gezet. Maar of daarmee de wereld geholpen is? De regen schuwen en in de sloot vallen, meer doen we niet, niemand van ons.

Vroeger wist ik, zelfs in de somberste dagen van vreugdeloosheid, dat ik vanuit mijn cocon weer de wereld in zou stappen om deel te nemen aan de strijd. En slecht deed ik dat niet, ik behoorde tot de winnaars. Sinds Darwin weten we dat het erom gaat te eten of gegeten te worden. Ik heb actief meegedaan. Maar uiteindelijk heeft al die activiteit me slechts één besef gebracht en dat is dat het er niet toe doet. Of je een winnaar of verliezer bent, dader of slachtoffer, het maakt geen moer uit.

Nu weet ik dat ik de cocon nooit meer uitkom. Dit is het eindpunt, het godvergeten laatste hoofdstuk. En wat verlang ik ernaar om deze hele bende de rug toe te keren, de laatste zucht te slaken. Laat het maar afgelopen zijn, het is al zo lang de hoogste tijd!

Maar de dood is hardvochtig en grijpt bij voorkeur malse hapjes. Het jeugdige overmoedige haantje dat op zijn brommer stapt en zich te pletter rijdt tegen een vrachtauto, de dikke big in haar volautomatische karretje dat het af laat weten midden op de spoorweg, de jonge moeders die met vreugde hun broedsel op de wereld hebben geworpen en pas na de pijn van de weeën beseffen wat voor brok kwetsbaarheid ze op aarde geschopt hebben. In de bloei van het leven, zo heeft hij ze graag.

Maar een oude, taaie, uitgedoofde man als ik, die laat hij het liefst liggen. De tijd van het creperen eindeloos uitsmerend. Ik ben nog volledig in het bezit van mijn verstandelijke vermogens, die als in een slechte witz ieder lichamelijk verval registreren. Dat verdomde lichaam, slaaf van niet te beheersen driften. De ene na de andere functie valt uit, als bij een rat waarop de werking van een stof wordt getest tot hij uiteindelijk amechtig hijgend in zijn kooitje neerligt. De pijn neemt toe en de verlossing van de slaap is steeds minder beschikbaar.  

'Een schitterende roman waarin we de adem van de tijd van vooruitgang voelen. De roman over de trotse geweldenaar De Pauw is gebaseerd op fantasie, maar bevat misschien wel meer waarheid dan ons lief is.' - Brabants Dagblad

'Geweldige roman. Lees het en je zult het verhaal nooit meer vergeten.' - Monique Burger, De Nieuwe Boekhandel

'De vertelstijl van Goldschmidt is boeiend, beeldend en humoristisch. Of je het nu met de levenstijl van Motke en zijn opvattingen eens bent of niet, de fantastisch geformuleerde passage over het bestaan van God is hilarisch. Goldschmidt heeft een boeiend verhaal geschreven waarbij ze de lezer verleidt met prachtige volzinnen en meeneemt in de wereld van Motke en een tijd waarin veel gebeurde en niemand ongeschonden uit de strijd kwam.' - Literair Nederland

'Wie wil, kan De hormoonfabriek lezen als één grote aanklacht tegen de meedogenloze kapitalist die tegenwoordig onder de noemer ‘neoliberaal’ door het leven gaat. Wie niet op een boodschap zit te wachten, kan zich laven aan het verhaal van een schurk die niemand in zijn hart zal sluiten, maar aan wiens lippen je blijft hangen tot zelfs hem de dood genadig is.' - Recensieweb.nl ****

'Het succes van De hormoonfabriek is natuurlijk niet alleen te danken aan Motkes fascinerende slechtheid. Wel vormt hij het hart van een spannend verhaal waarin de geboorte van de moderne medische wetenschap, de naoorlogse explosie van welvaart, en handjeklap tussen wetenschap en commercie bij elkaar komen. Ook daarin is Motke een klassieke bad guy: hij neemt de dingen inderdaad niet zoals ze zijn, en zorgt, ten goede of ten kwade, voor verandering.' - 8weekly.nl

'Een met kleur en vaart geschreven verhaal.' - de Volkskrant

'Goldschmidt laat een glimp zien van het leven zoals het was in een benauwend provinciestadje als Oss ten tijde van de crisis waar het meerendeel van de bevolking zich het schompes werkte en de kerk het voor het zeggen had.' - Dagblad van het Noorden ***

'Een goed geschreven roman waarbij je af en toe met schaamte de beweegreden leest van de succesvolle ondernemer die schaamteloos misbruikt van zijn macht. Vaak komt hij er ook mee weg maar in zijn thuissituatie komt hij er niet zo makkelijk van af is wel maar dat heeft hij pas laat in de gaten!' - Boekhandel Krings ****

'Het is lang geleden dat wij zo geboeid werden door een roman. Onze eigen omgeving hield even op te bestaan. Honger en dorst vergetend, hebben we het boek in één adem uitgelezen: De hormoonfabriek. Deze week kreeg deze debuutroman van Saskia Goldschmidt een plaats op de longlist van de Libris literatuurprijs en dat is volkomen terecht. De hormoonfabriek zou maar zo het winnende boek kunnen worden. Wat een schrijftalent legt Goldschmidt aan de dag. Ze schrijft vlot, virtuoos en met humor.' - Twistit.nu

'Een fascinerende roman over de opkomst van een fabriek die het niet zo nauw neemt met de normen en waarden. Het is een spannend verhaal geworden, dat je inderdaad achter elkaar wilt uitlezen. Ook voor jonge lezers is het best een aantrekkelijk verhaal.' - Scholieren.com

'Ik vind het een sterk boek. Ten eerste omdat Goldschmidt een hele fijne schrijfstijl heeft en het verhaal goed op weet te bouwen. Maar ook omdat ze hele goede personages gecreëerd heeft. Ze zijn rond en zijn daardoor heel geloofwaardig. Het verhaal is natuurlijk gebaseerd op een waargebeurd verhaal, maar blijft fictie, al zou ik dit verhaal zo voor ‘echt’ aannemen. Het feit dat het boek gebaseerd is op een waargebeurd verhaal maakt het voor mij alleen nog maar interessanter. Ik heb het boek echt in een paar dagen uitgelezen, mezelf vaak verbijtend om de beslissingen van Mordechai. Een absolute aanrader dus, dit boek over tegenstellingen, botsingen en fouten, maar ook over succes en alles wat dat met zich mee brengt.' - deLeesfabriek.nl

Internationale presentatie door het Nederlands Letterenfonds

In her debut as a novelist, Saskia Gold­schmidt has chosen the true story of two brothers and a scientist who set up a pharmaceutical factory in the years running up to the Second World War. The author transforms this story into a tragedy of biblical proportions, with hormones flying all over the place.

Saskia Goldschmidt te gast bij Koffietijd

7 maart was onze auteur Saskia Goldschmidt bij het programma Koffietijd om te vertellen over haar succes-roman 'De hormoonfabriek'. Een erg leuk gesprek! En wat is Loretta Schrijver enthousiast over het boek: 'IK HEB VAN ELKE BLADZIJDE GENOTEN!'

Bespreking op Twistit.nu

Het is lang geleden dat wij zo geboeid werden door een roman. Onze eigen omgeving hield even op te bestaan. Honger en dorst vergetend, hebben we het boek in één adem uitgelezen: De hormoonfabriek. Deze week kreeg deze debuutroman van Saskia Goldschmidt een plaats op de longlist van de Libris literatuurprijs en dat is volkomen terecht. De hormoonfabriek zou maar zo het winnende boek kunnen worden. Wat een schrijftalent legt Goldschmidt aan de dag. Ze schrijft vlot, virtuoos en met humor.

Bespreking op 8weekly.nl

Het succes van De hormoonfabriek is natuurlijk niet alleen te danken aan Motkes fascinerende slechtheid. Wel vormt hij het hart van een spannend verhaal waarin de geboorte van de moderne medische wetenschap, de naoorlogse explosie van welvaart, en handjeklap tussen wetenschap en commercie bij elkaar komen. Ook daarin is Motke een klassieke bad guy: hij neemt de dingen inderdaad niet zoals ze zijn, en zorgt, ten goede of ten kwade, voor verandering.

Bespreking op deLeesfabriek.nl

Ik vind het een sterk boek. Ten eerste omdat Goldschmidt een hele fijne schrijfstijl heeft en het verhaal goed op weet te bouwen. Maar ook omdat ze hele goede personages gecreëerd heeft. Ze zijn rond en zijn daardoor heel geloofwaardig. Het verhaal is natuurlijk gebaseerd op een waargebeurd verhaal, maar blijft fictie, al zou ik dit verhaal zo voor ‘echt’ aannemen. Het feit dat het boek gebaseerd is op een waargebeurd verhaal maakt het voor mij alleen nog maar interessanter. Ik heb het boek echt in een paar dagen uitgelezen, mezelf vaak verbijtend om de beslissingen van Mordechai. Een absolute aanrader dus, dit boek over tegenstellingen, botsingen en fouten, maar ook over succes en alles wat dat met zich mee brengt.

Boekverslag op Scholieren.com

Een fascinerende roman over de opkomst van een fabriek die het niet zo nauw neemt met de normen en waarden. Het is een spannend verhaal geworden, dat je inderdaad achter elkaar wilt uitlezen. Ook voor jonge lezers is het best een aantrekkelijk verhaal.

Bespreking op Recensieweb.nl

Wie wil, kan De hormoonfabriek lezen als één grote aanklacht tegen de meedogenloze kapitalist die tegenwoordig onder de noemer ‘neoliberaal’ door het leven gaat. Wie niet op een boodschap zit te wachten, kan zich laven aan het verhaal van een schurk die niemand in zijn hart zal sluiten, maar aan wiens lippen je blijft hangen tot zelfs hem de dood genadig is.

Bespreking op MedischContact.nl

De Hormoonfabriek is een roman die zich afspeelt in een omgeving die bol staat van ambitie en machtsmisbruik. Saskia Goldschmidt weet het tijdsbeeld sterk neer te zetten: naast de vooroorlogse dreiging hangt er ook opwinding in de lucht. Grote resultaten blijken ineens binnen handbereik. Voor het testen zijn nog geen regels opgesteld, per preparaat beslist de directie op wie en op welke manier getest wordt.

Recensie op LiterairNederland.nl

Goldschmidt heeft een boeiend verhaal geschreven waarbij ze de lezer verleidt met prachtige volzinnen en meeneemt in de wereld van Motke en een tijd waarin veel gebeurde en niemand ongeschonden uit de strijd kwam. De hormoonfabriek is een goed verhaal geworden.

Item door lokale televisiezender over De hormoonfabriek

Het nieuwe boek 'De Hormoonfabriek' van Saskia Goldschmidt werd vrijdagmiddag in Oss gepresenteerd. Het is gebaseerd op de onstaangeschiedenis van Organon.

Bespreking door Boekhandel Krings

Een goed geschreven roman waarbij je af en toe met schaamte de beweegreden leest van de succesvolle ondernemer die schaamteloos misbruikt van zijn macht. Vaak komt hij er ook mee weg maar in zijn thuissituatie komt hij er niet zo makkelijk van af is wel maar dat heeft hij pas laat in de gaten!

Artikel in Brabants Dagblad

'De roman over de trotse geweldenaar De Pauw is gebaseerd op fantasie, maar bevat misschien wel meer waarheid dan ons lief is.'

De tien favoriete boeken van Saskia Goldschmidt

Begin deze maand verscheen De hormoonfabriek van Saskia Goldschmidt, een roman over het door joodse ondernemers opgezette Organon in Oss – voor, tijdens en na de oorlog. We vroegen Goldschmidt nu eens niet naar haar schrijverschap, maar naar wat ze leest. Wat zijn haar favorieten, welke titels kan ze ons aanraden? De tien boeken van Saskia Goldschmidt dus, van Grossman, Mortier, Mak, Pamuk, Littell, Karski, Coetzee, De Bont, Levi en Nasr.

Saskia Goldschmidt te gast bij Kunststof Radio

De roman De Hormoonfabriek speelt zich af in de jaren ’20, toen de jacht op hormonen in volle gang was. Wereldwijd waren wetenschappers druk bezig om uit organen hormonen te destilleren en uit te vinden welke werking ze in het lichaam hadden. Saskia Goldschmidt werd geïnspireerd door twee broers uit de directie van het bedrijf Organon uit Oss. In de fabriek zorgen tegengestelde belangen van de wetenschap en de commercie voor spanning.

Saskia Goldschmidt in Met het oog op morgen

Aandacht voor het tweede boek en de eerste roman van Saskia Goldschmidt, De hormoonfabriek, over twee Joodse broers die aan het begin stonden van de Organon-fabriek is Oss. Presentator Chris Kijne spreekt met de auteur over de familiegeschiedenis van de twee broers en omstandigheden waarin de fabriek tot stand kwam.