BOEKEN

BOEK

Het vuur nog geenszins gedoofd

Het vuur nog geenszins gedoofd

Georg Forster

Op 25 maart 1790 vertrok Forster, dan al een beroemd man en lid van de vooraanstaande British Royal Society, met de jonge Alexander von Humboldt voor een ruim drie maanden durende reis langs Aken, Brussel, Leuven, Antwerpen, Amsterdam en Londen om uiteindelijk in het revolutionaire Parijs te arriveren. Eerder al vergezelde hij James Cook op diens beroemde zeiltocht rond de wereld.

In Het vuur nog geenszins gedoofd beschrijft Forster zijn ervaring van zijn reis door Europa. Dit boek wordt beschouwd als zijn meest briljante tekst en het wordt gezien als een panorama van het oude Europa in de schaduw van de Franse revolutie.

Zijn beleving van steden en landschappen en zijn inzichten in het leven en het karakter van dat 'bezige volkje met veel handelsgeest en voorliefde voor een goed glas' vormen ruim tweehonderd jaar na dato nog altijd verrassende en zelfs schitterende lectuur.
Forster verbindt wetenschappelijke precisie aan een groot beeldend en stilistisch vermogen. Het vuur nog geenszins gedoofd. Een reis door de Lage Landen in 1790 bevat boeiende passages van zijn reis van Leuven tot Amsterdam.

   

Zo gauw men vanuit Luik de top van de steile helling bereikt heeft die zich langs de linkeroever van de Maas uitstrekt, treft men daarboven een vlakte aan die zich slechts hier en daar wat verheft met golfachtige welvingen en een rijk, vruchtbaar zaailand vormt en op enkele plekken een tamelijk weids panorama biedt. Verdwenen zijn hier nu de levendige hagen, die aan de andere kant van Luik de akkers en in het Limburgse gebied de weiden en velden omheinden.

Vaak ziet men hier over zeer uitgestrekte trajecten geen enkele boom; vaak echter vertonen de dorpen zich juist half verscholen in espen- en iepenbossen. Het voorjaar streed ruiterlijk met de snijdende noordenwind, want de bloesems van peer, appel, kers, sleedoorn, iep en esp stonden ondanks de koude toch op uitbarsten; die van de fruitsoorten overigens slechts tegen warme en beschutte muren.

Via het kleine stadje St-Trond in het Luikse gebied bereikten we Tienen oftewel Tirlemont, waar we de middagmaaltijd nuttigden. Op weg daarheen namen we een waardin uit een dorpscafé mee in de postkoets. Ze begon me direct, ongevraagd, en terwijl de rest van het gezelschap sliep, te vertellen over een beroemde paasprocessie, waar we de mensen juist van zagen terugkeren. Meer dan duizend pelgrims te voet en verscheidene honderden te paard trekken over een akker en vertrappen het daarop groeiende jonge groen.

Maar iedere keer wordt het geloof van de eigenaar rijkelijk beloond doordat zijn akker dat jaar overdadig vrucht draagt. Een boer die er niet in wilde geloven en zich de processie ontzegde werd door Gods hand gestraft en zijn akker bleef onvruchtbaar. ‘Ik maak eruit op,’ zei ik, ‘dat het plattrappen van het jonge graan er geen nadelige gevolgen voor heeft.’ Ze keek me met grote ogen aan. ‘Oui,’ riep ze uiteindelijk op veelzeggende toon, ‘la puissance de Dieu est grande!’ Ik begreep en zweeg.

'Voortreffelijk geschreven en voor een man met uitgesproken meningen altijd nog onpartijdig genoeg.' - J.W. von Goethe

Nelleke Noordervliet bij De Avonden

Hans de Geus praat met schrijfster Nelleke Noordervliet over het boek ‘Het vuur nog geenszins gedoofd’, geschreven door de Duitse arts, componist en schrijver Georg Forster (1754-1794).

Bron: Avonden.Radio6.nl

Recensie op ReformatorischDagblad.nl

De naam Georg Forster is niet zo heel erg bekend. Je moet redelijk goed thuis zijn in de tweede helft van de achttiende eeuw om te weten dat de Duitser zich in de veertig jaar van zijn korte leven een reputatie heeft opgebouwd als natuuronderzoeker en wereldreiziger.

Bron: Refdag.nl