BOEKEN

BOEK

De kop is eraf

De kop is eraf

Erling Jepsen

Na de scheiding van haar ouders verhuist de veertienjarige Emilie met haar moeder en broertje Jacob naar een oud huis buiten de stad. Op een avond vindt een ongewone ontmoeting plaats met een jongeman.

De jongen, Anders, vertelt dat hij vroeger in het huis heeft gewoond en biedt aan om te helpen met de tuin. De charmante Anders installeert zich in de logeerkamer en weet langzamerhand iedereen om de vinger te winden. Emilies vader vertrouwt het echter niet.

Wanneer Emilie een schokkende ontdekking over Anders doet, blijken zowel Anders als Jacob tot dingen in staat die elk voorstellingsvermogen te boven gaan.

De kop is eraf is, net als De kunst om in koor te huilen, een verontrustend familiedrama vol inktzwarte humor en absurde gebeurtenissen. De grens tussen goed en kwaad wordt steeds verder opgerekt. Met zijn typische logica en onderkoelde humor zet Erling Jepsen de wereld op zijn kop en houdt hij ouders van nu een spiegel voor.

   

In het midden van mijn collage staat een huis, zoiets als dat van ons, maar dan groter en ouder, en nog meer verwaarloosd. Het doet een beetje denken aan een middeleeuws kasteel. Om het kasteel loopt een gracht en daarachter zie je een bos. Tussen de bomen lopen mensen en dieren, de meeste zonder hoofd of kop.

Wie weet plak ik die er later nog op, maar dan willekeurig. Misschien geef ik de dieren een mensenhoofd en de mensen een dierenkop, maar ik kan er ook een stapel van maken, zoals ze vroeger met kanonskogels deden. Dat is gewoon een kwestie van uitproberen. Het is pas negen uur, ik ben lekker bezig en heb de hele avond nog voor me.

De avonden lijken langer als je op het platteland woont, je leert jezelf wel te vermaken. Ik houd van tekenen en schilderen, en nu maak ik een collage van de plek waar we sinds kort wonen. Maar alles is net even anders, net als in een griezelfilm. Ons huis is natuurlijk geen kasteel, en er loopt geen gracht omheen. En voor zover ik weet, liggen er ook geen afgehakte hoofden in onze tuin. Maar het is wel de bedoeling dat je kunt zien dat het ons huis is. Dat is knap lastig, maar ik geef niet zomaar op. Ik heb al een titel bedacht, de collage heet Plattelandsidylle. Als hij af is, geef ik hem waarschijnlijk aan mama.

Neuriënd ga ik verder. Er ligt een stapel oude tijdschriften en modebladen voor me op mijn bureau, en terwijl het buiten langzaam donker wordt, knip ik plaatjes uit die ik vervolgens opplak. Maar hoe kan ik er iets echt griezelig van maken? Zal ik iets uit ons familiealbum halen? Er is bijvoorbeeld een foto van vorig jaar, van vóór de scheiding, waarop we met zijn vieren met de armen om elkaar heen staan, en er heel gelukkig uitzien.

Het lijkt me wel spannend om die foto er op de een of andere manier in te verwerken. Ik zou onze hoofden kunnen verwisselen, hoe zou dat eruitzien? Dat papa en mama aan elkaars haren trekken en dan elkaars hoofd eraf rukken en ermee gaan gooien. Dat beschrijft heel goed hoe de scheiding was. Wat zegt onze tekenleraar ook alweer? Als een kunstwerk ontstaat door iets wat je zelf hebt meegemaakt, dan wordt het beeld krachtiger. Maar het moet wel iets zijn dat echt belangrijk voor je is, anders zal het de kijker niets zeggen.

Nee hè, ben ik net lekker bezig, begint Jacob, mijn broertje van acht, te huilen. Hij heeft een nachtmerrie, dat heeft hij tegenwoordig vaak. Een uurtje nadat hij in bed gestopt is, gaat hij rechtop zitten en roept met een door tranen verstikte stem om papa. Dan moet mama of ik erheen om hem te troosten. Dat is nog niet zo makkelijk, want hij kan maar niet begrijpen dat papa niet langer bij ons woont.

‘Emilie?’ roept mama vanuit de woonkamer. Ik doe of ik niets hoor en hoop dat ze zelf naar hem toe gaat. Maar dat doet ze helaas niet, en Jacob begint steeds harder te huilen. Nu roept ze opnieuw, luider. Uiteindelijk sta ik op en loop ik binnensmonds vloekend de gang in. De deur naar de woonkamer staat open en mama kijkt glimlachend op van haar computer.
‘Dank je, schat. Ik zit midden in iets belangrijks.’

Ik niet zeker. Maar haar werk is natuurlijk belangrijker, in elk geval in haar ogen. Ze heeft een deadline, ze moet morgenochtend vóór twaalf uur een artikel inleveren, en ze is zoals gewoonlijk aan de late kant. Ze komt nooit op het idee eens wat eerder te beginnen.

Bij Jacobs kamer aangekomen, blijf ik in de deuropening staan zonder iets te zeggen. Ik vraag me af of hij wel wakker is. Hij ligt heel stil met zijn blik op het plafond gericht. Misschien heeft hij in zijn slaap geschreeuwd en slaapt hij gewoon door met open ogen, dat is al eens eerder gebeurd.
‘Vals alarm,’ zeg ik als ik terugloop.
‘Volgende keer is het mijn beurt,’ belooft mama vanuit de woonkamer.

Ik loop door naar mijn kamer en ga verder met mijn collage. Ik kijk geregeld naar mijn mobieltje dat op mijn bureau ligt. Het zou leuk zijn om een sms’je van Amalie te krijgen. We hebben beloofd contact te houden, ook al is het zomervakantie. Ze is mijn beste vriendin, en ze is met haar vader naar Portugal. Ik ga dit jaar niet weg, ik blijf gewoon hier met mama en Jacob, om me te ‘settelen’, zoals ze dat noemen. En ik moet ophouden met klagen, we moeten ons nieuwe huis een kans geven.

Dat geldt ook voor Jacob. Hij voelt zich net zo ongelukkig als ik, misschien nog wel ongelukkiger. Hij mist zijn vriendjes uit de stad en hij mist papa. Dat laatste is wel het ergst. Als mama er met hem over probeert te praten, wordt hij nog verdrietiger dan hij al is, dus dat doet ze niet meer. Het is natuurlijk ook niet zo dat we papa niet meer zien. We zien hem om het weekend en verder doordeweeks een dag. Als er niets tussenkomt tenminste.


Download het fragment als PDF

'Jepsen schrijft heel overtuigend vanuit het perspectief van een pubermeisje, verveeld en soms opstandig. Zoals in al zijn romans zijn de interacties tussen de mensen o zo herkenbaar. Jepsen doseert en gebruikt ingenieuze sluipwegen. Het is wachten op de verfilming van deze roman. Van het boek zit je al voortdurend op het puntje van je stoel.' - Nu.nl ****1/2

'Een familiedrama op z’n Jepsens: inkt- en inktzwart. De kop is eraf is een roman met zulke dubieuze gebeurtenissen en even absurde reacties op die gebeurtenissen, dat het op de lachspieren werkt. Jepsen schrijft filmisch – soms te, gezien de sinistere beelden die hij oproept, waar je voorstellingsvermogen niet altijd even gelukkig mee is. De indruk die dit boek achterlaat valt echter niet te ontkennen. Een snelle roman die je vol ongeloof leest, die in je poriën gaat zitten en die je niet meer kunt wegleggen.' - 8weekly.nl ****

'De kop is eraf is een spannende roman die makkelijk leest en een verrassende ‘twist’ heeft. Het is een boek met goed gedoseerde spanning en een bloedstollend einde. Wat dit verhaal bijzonder maakt zijn de verrassingseffecten waarmee Erling Jepsen alles op zijn kop zet.' - LiterairNederland.nl

'Erling Jepsen is in Denemarken een bestsellerauteur en dat zal te maken hebben met zijn wonderlijke mix van genres.' - Leeuwarder Courant

'De spannende gebeurtenissen in een zomer die heel rustig had moeten zijn, ontrollen zich als in een ware thriller. Jepsen overstijgt dat genre echter door de thematiek en de vele verfijnd verweven spiegelingen. Een sterke pageturner.' - Het Financieele Dagblad

‘Heerlijke horror.’ – Boekhandel Los, Bussum

'Jepsen heeft met De kop is eraf een moderne en eigenzinnige variant geschreven op een genre dat nooit uitgeput lijkt te raken.' - Tzum.info

‘Erling Jepsen is een meester in het vervagen van de grens tussen werkelijkheid en fantasie.’ – NBD|Biblion

‘God nog aan toe, wat kan die man schrijven. Altijd met een dubbele bodem... je kunt niet anders dan lachen, je verbazen en weer van voren af aan beginnen met lezen.’ – Politiken

Recensie op LiterairNederland.nl

De kop is eraf is een boek met goed gedoseerde spanning en een bloedstollend einde.

Bron: LiterairNederland.nl

Bespreking door Tzum

Het is knap van Jepsen dat het verhaal toch verrast. Jepsen maakt gebruik van de onderdelen van een griezelverhaal die iedere lezer kent: afgelegen streek, slecht gebouwd huis, angstig iemand etc. Het gevaar van een genre als de gothic novel is dat het een invuloefening wordt, waarin het decor daadwerkelijk decor blijft en niet meer is dan de aangever van angst of afschuw. Toch is dit niet een doorsnee griezelverhaal. Jepsen heeft met De kop is eraf een moderne en eigenzinnige variant geschreven op een genre dat nooit uitgeput lijkt te raken.

Bron: Tzum.info

Recensie op Nu.nl

Jepsen schrijft heel overtuigend vanuit het perspectief van een pubermeisje, verveeld en soms opstandig. Zoals in al zijn romans zijn de interacties tussen de mensen o zo herkenbaar. Anders overtuigt haar ervan dat het tijd is om haar ouders op te voeden, net als hij met hen ook heeft gedaan.

Bron: Nu.nl

Bespreking op 8weekly.nl

De kop is eraf is een roman met zulke dubieuze gebeurtenissen en even absurde reacties op die gebeurtenissen, dat het op de lachspieren werkt. Jepsen schrijft filmisch – soms te, gezien de sinistere beelden die hij oproept, waar je voorstellingsvermogen niet altijd even gelukkig mee is. De indruk die dit boek achterlaat valt echter niet te ontkennen. Een snelle roman die je vol ongeloof leest, die in je poriën gaat zitten en die je niet meer kunt wegleggen.

Bron: 8weekly.nl