BOEKEN

BOEK

Boy Edgar. Het dubbelleven van een alleskunner

Boy Edgar. Het dubbelleven van een alleskunner

Marieke Klomp

Marie-Claire Melzer

Boy Edgar zette de Nederlandse jazz op de kaart. Maar wat zelfs sommige muziekcollega’s niet wisten, is dat de flamboyante musicus een wonderbaarlijk dubbelleven leidde. Boy kon en wilde niet kiezen tussen een medische en een muzikale carriére; hij wilde alles.

Boy Edgar (Amsterdam, 1915-1980) speelde nachtenlang in jazzkroegen en werkte overdag als wereldwijd geroemd neuroloog. Hij leidde Boy’s Big Band en vestigde zich als huisarts in de gloednieuwe woonwijk Bijlmermeer. Daarnaast was hij adviseur in de eerste abortuskliniek van Nederland.

Boy laveerde voortdurend tussen professionele interesse en emotionele betrokkenheid, een intellectuele geest en een grote dadendrang, een enorme levenslust en zelfdestructief gedrag. Hij wilde altijd anderen helpen, maar zag zijn eigen problemen niet onder ogen.

Hij voer op zijn eigen morele kompas: van verzetsheld in de Tweede Wereldoorlog, tot toegewijd echtgenoot die alles laat vallen om de laatste wens van zijn zieke eerste vrouw in te willigen. Hij leefde het leven groots en meeslepend, en liet daarbij onvermijdelijk steken vallen: hij maakte zijn arrangementen niet af, en liet zijn patiënten ’s ochtends wachten.

Hij overleed in 1980, oververmoeid en door drank gevloerd. Het verhaal van zijn muzikale carriére is het verhaal van een halve eeuw Nederlandse jazzgeschiedenis; zijn carriére als arts vertelt het verhaal van de sociaal-medische geschiedenis van Nederland. In 2015 vieren we zijn honderdste geboortedag. Tijd om éénn van Nederlands genieën’, aldus Nina Simone, aan de vergetelheid te ontrukken.

Ook leverbaar als eboek

   

Prelude

Vertraagd door de vrijdagmiddagfile van 11 april 1980 parkeert saxofonist Hans Dulfer bij Westerveld, het eerste crematorium van Nederland, gelegen in de duinen onder de rook van Hoogovens. Op het leistenen dak van het monumentale koepelgebouwtje staat een waterig zonnetje. Het is een graad of zes, bijna windstil, en over het slingerpaadje beweegt zich een eindeloze sliert mensen naar de aula. Jane Edgar, achttien jaar oud, loopt samen met haar vier jaar jongere broertje Ray voorop.

Dulfer had meer toestanden verwacht; hij zoekt vergeefs een aantal bekenden en mist stiekem ook grafschennis plegende cameraploegen en nietsontziende persmuskieten. ‘Geen toespraken,’ stond er drie dagen eerder in de rouwadvertentie.

De plechtigheid verloopt rustig, slechts kort verstoord door een binnen struikelende ietwat benevelde Willem Breuker. Muziek van het jazzorkest de Boy Edgar Sound klinkt uit de speakers. Ook trompettist Ado Broodboom haast zich. Een half leven lang speelde hij met hem samen, hij stond aan de wieg van Edgars glorieuze comeback als leider van Boy’s Big Band, maar uiteindelijk kreeg hij genoeg van de chaos die Edgar altijd en overal creëerde. Hij heeft hem de laatste jaren niet meer gezien. Stilletjes sluipt hij het bomvolle zaaltje binnen en hoort ineens zijn eigen solo uit ‘In a Sentimental Mood’, het laatste nummer dat hij met Edgar opnam. Nu komen toch de tranen.

Ondanks de emoties en de bonte mengelmoes van bezoekers blijft het een matte bedoening, geheel in tegenspraak met het le ven en de aard van de overledene. Dan, na het laatste nummer, begint een van de aanwezigen te applaudisseren. De rest sluit aarzelend aan. Dezelfde persoon begint daarna nog eens – nu in zijn eentje – te klappen op de mededeling dat er overeenkomstig de wens van de overledene ‘een bijeenkomst met consumpties in de ontvangstkamer zal plaatsvinden’. Dulfer: ‘Een prachtig gebaar van deze onbekende Edgar-fan, die als geen ander had begrepen dat je Boys heengaan niet als routine kan afdoen.’

Tijdens de borrel aanschouwt Edgars dochter Jane wat verloren het steeds uitbundiger wordende gezelschap. Zangeres Gerrie van der Klei, Edgars laatste levenspartner, draagt voor de gelegenheid een enorme zwarte hoed; Dodo, sinds jaar en dag kindermeisje van de Edgars, verbergt haar emoties achter haar voiletje.

Janes moeder Ida, Edgars ex, is thuisgebleven, ze kan niet tegen grote menigten. Bioloog John Huizinga, eerst vriend toen vijand, is toch gekomen en zichtbaar aangeslagen. Musici en jazzliefhebbers mengen zich met medici, wetenschappers en patiënten uit Edgars huisartsenpraktijk in de Bijlmer en een horde treurende aanbidsters. Michiel de Ruyter, radiogrootheid en jazzpaus, serveert vanuit zijn rolstoel als rijdende barman alcoholische versnaperingen.

Ramses Shaffy memoreert de doorschijnende schoonheid van zijn vriend op zijn sterfbed; componist Theo Loevendie verbaast zich nog eens hardop over de genialiteit van Edgars arrangementen. Ado Broodboom rekent uit dat Edgar eigenlijk nog best oud is geworden: ‘Als je bedenkt wat hij allemaal gedaan heeft in dat ene leven, mag je er zo twintig jaar bij optellen.’

De drank vloeit rijkelijk, de muziek wordt harder gezet. Stemmen verheffen zich, anekdotes worden steeds smeuïger en musici beginnen als vanouds grootse plannen te smeden. De jamsessies moeten worden uitgebreid. Herdenkingsconcerten moeten er komen. Sterren uit het buitenland uitgenodigd. Hans Dulfer roept: ‘Er moet een prijs naar Boy worden genoemd.’ Pas uren later verlaten de laatste gasten op handen en voeten het crematorium.


Download het fragment als PDF

'Het meeslepende verhaal van Boy Edgar is voor jazzliefhebbers geschreven, maar zal evenmin misstaan in (school)bibliotheken.' - Jazzflits

'Boy Edgar onthutsend geportretteerd. Een spectaculaire biografie.' - Jeroen de Valk, Cultuurpers

'Een prachtig boek.' - Frank Jochemsen in Vrije Geluiden

'De eerste volwaardige Nederlandse jazzbiografie.' - Bert Vuijsje op Radio 6

'De dedegen historische beschrijvingen geven de indrukwekkende biografie extra waarde.' - NRC Handelsblad

'Dit is de biografie die Edgar al veel eerder had verdiend.' - Het Parool

'Een welkom boek.' - de Volkskrant

'Het verhaal van een fascinerende man die alles wilde.' - Jazzbulletin

'Een zeer lezenswaardig boek.' - Tros Nieuwsshow

'Een aanrader, ook voor niet-jazzliefhebbers.' - Peter de Rijk, Amsterdam FM

'Boy Edgar was de bekendste bigbandleider van zijn tijd, maar tegelijk een druk bezette arts en een alcoholist. Voor het eerst verscheen een biografie over deze ADHD’ende alleskunner. Een indrukwekkend, soms onthutsend boek.' - Cultureel Persbureau

‘Hallo, dit is een speciale boodschap voor mijn vriend Boy Edgar: Ik ben hier 65 verdiepingen boven de grond, maar het zou nog hemelser zijn als ik jouw muziek zou horen.’ – Duke Ellington

‘Hij is een van jullie genieën. Ik hoop dat Nederland dat erkent. Een dokter, een neuroloog – en wereldwijd geroemd. Ik ken hem zelf als topmuzikant. Hij is een genie, en ik ben blij dat ik bevriend met hem ben.’ – Nina Simone

‘Zijn levensverhaal moet verteld worden.’ – Frank Jochemsen, Radio 6

‘Iedereen zou Boy Edgar moeten kennen.’ – Matthijs van Nieuwkerk in De Wereld Draait Door

Marie-Claire Melzer en Marieke Klomp te gast bij Tijd voor Max

Op 8 april 1980, 35 jaar geleden, overleed op 65-jarige leeftijd de Nederlandse jazzlegende Boy Edgar. Journalisten Marie-Claire Melzer en Marieke Klomp schreven een biografie over hem.

Bron: OmroepMax.nl

Crowdfunding voor de documentaire over Boy Edgar

Een film over Boy Edgar moet weliswaar een muziekdocumentaire zijn, maar kan daarom nooit over muziek alleen gaan. Het gedreven en idealistische karakter van Edgar maakte dat hij weigerde om tussen de drie disciplines te kiezen. De onvermijdelijke stress van zo’n driedubbelleven bestreed hij met grote hoeveelheden alcohol. “’t was gewoon een alcoholist,” zegt z’n dochter Jane, “maar wel één van die zeldzame, die daar goed mee overweg kon en nooit een kwaaie dronk had”. Uiteindelijk veroorzaakte de drank een levercirrose, waar hij op zijn vijfenzestigste aan stierf.

Bron: Cinecrowd.nl

Bespreking door het Cultureel Persbureau

Boy Edgar was de bekendste bigbandleider van zijn tijd, maar tegelijk een druk bezette arts en een alcoholist. Voor het eerst verscheen een biografie over deze ADHD’ende alleskunner. Een indrukwekkend, soms onthutsend boek.

Bron: CultureelPersbureau.nl

Boy Edgar Special op Radio 6

Presentator Frank Jochemsen presenteert samen met Bert Vuijsje een avondlange thema-uitzending met veel muziek van Boy Edgar (zowel studio-albums als live-opnames) en van muzikanten die met Boy gespeeld hebben en/of de Boy Edgar Prijs wonnen. Er zijn ook gasten: (00 - 57) Marieke Klomp en Marie-Claire Melzer, over hun boek, de nieuwe biografie 'Het leven van een alleskunner', hun onderzoek en hun beeld van Boy Edgar. (57 - 1.55) saxofonist Hans Dulfer te gast, die lang met Boy Edgar gespeeld heeft. (1.55 - 2.52) dochter Jane Edgar, met persoonlijke verhalen over haar vader. (2.52 - 3.47) herhaling van de radiodocumentaire De Geniale Chaos van Boy Edgar die Frank Jochemsen en Marie-Claire Melzer in 2012 maakten voor Radio 1.

Bron: VPRO.nl

Homepage Boy Edgar prijs

De belangrijkste Nederlandse prijs voor jazz en geïmproviseerde muziek heeft in 2014 in Buma Cultuur een nieuwe hoofdsponsor gevonden. De prijs wordt mede ondersteund door Sena. Dankzij deze nieuwe samenwerkingspartners van de Stichting Boy Edgarprijs kan ook in 2014 weer een Nederlandse jazzmusicus worden geëerd.
 De prijs werd tot voor kort mogelijk gemaakt door overheidssubsidies: zo kon de Stichting Jazz in Nederland jarenlang de prijs organiseren en in het recente verleden lag de organisatie bij Muziek Centrum Nederland in samenwerking met de VPRO. Met de sluiting van Muziek Centrum Nederland in 2012 en de ontwikkelingen bij de publieke omroep, kwam de prijs onder druk te staan. Dankzij de samenwerking met Buma Cultuur en Sena is de toekomst van de prijs voorlopig veiliggesteld.

Bron: BoyEdgarprijs.nl

Boy Edgar op Wikipedia

Boy Edgar, pseudoniem van George Willem Fred. Edgar (Amsterdam, 31 maart 1915 - aldaar, 8 april 1980) was een succesvol Nederlands jazzdirigent, pianist en trompettist. Hij was tevens een verzetsman die tijdens de oorlog Joodse kinderen redde en was na de oorlog als arts gepromoveerd op een onderzoek naar multiple sclerose.

Bron: Wikipedia.org

Radiodocumentaire De geniale chaos van Boy Edgar

Orkestleider, arrangeur en componist Boy Edgar (1915-1980) zet in de jaren zestig met Boy’s Big Band de Nederlandse jazz op de kaart. Hij werkt met internationale sterren als Nina Simone, Ben Webster en Max Roach. Vriend en vijand typeren hem als geniaal én chaotisch. De belangrijkste Nederlandse jazzprijs is naar hem vernoemd: de VPRO/Boy Edgar Prijs. Deze wordt 16 mei a.s. voor de dertigste keer uitgereikt aan de beste Nederlandse jazzmusicus. Maar wie weet nog wie Boy Edgar was? Een documentaire over de man achter de prijs.

Bron: NPO.nl