BOEKEN

BOEK

Lucifer onder de Linden

Lucifer onder de Linden

Hans Croiset

Hoewel nog weinigen een vermoeden hebben van de naderende catastrofe, is de atmosfeer gespannen en doen zich de eerste dilemma’s voor op politiek en moreel gebied. Niet in de laatste plaats voor Moritz, die door zijn gedrag in de problemen dreigt te komen.

De vierentwintigjarige Amsterdamse toneelspeler Moritz Ackerman reist in 1935 voor enkele dagen naar Berlijn om in de beroemde Ufa Film Studio’s zijn rol in een Nederlandse speelfilm na te synchroniseren. Hij is net getrouwd en heeft kort voor zijn vertrek een zoontje gekregen. Omdat het nog altijd crisis is in Nederland laat hij zijn jonge gezin alleen met het vooruitzicht veel geld te kunnen verdienen. De aanschaf van een solide Duitse kinderwagen moet zijn vrouw verzoenen met zijn afwezigheid.

Berlijn overdondert hem. Het vlagvertoon en het optreden tegen de Joodse bevolking brengen hem in verwarring, net als de avances van een beroemde Duitse filmactrice met connecties in de hoogste kringen. Hij wordt smoorverliefd op haar en weet zijn verblijf in Berlijn te verlengen door mee te werken aan een Duitse voorstelling van Vondels Lucifer. Hoewel nog weinigen een vermoeden hebben van de naderende catastrofe, is de atmosfeer gespannen en doen zich de eerste dilemma’s voor op politiek en moreel gebied. Niet in de laatste plaats voor Moritz, die door zijn gedrag in de problemen dreigt te komen.

De Duitse rechten van Lucifer onder de Linden zijn reeds verkocht.

   

Ik ben nu zeven dagen oud en ik voel me erg goed, dank u, ik heb er tegen op gezien, dat zal ik eerlijk toegeven, tegen het geboren worden, maar het bleek allemaal erg mee te vallen. Mijn ouders zijn blij met mij, ze zijn lief en zorgzaam. Ik diende mij nogal onverwacht aan want ik arriveerde een maand te vroeg, ze waren er nog niet op voorbereid, maar nu ik er eenmaal ben is vooral mijn moeder opgelucht dat die geboorte, waar ze huizenhoog tegenop had gezien, achter de rug is. En ik, ik had geen betere beslissing kunnen nemen.

Het op de wereld komen vond ik een bijzondere ervaring, al die gezichten om me heen en dat geren en gevlieg, heel veel mensen, over wie ik in het donker heb horen praten, maar waarvan ik geen idee had hoe ze er uit zouden zien. Het meest nieuwsgierig was ik naar mijn moeder, maar ik kon haar niet ontdekken; op een bepaald moment lag ik wel in haar armen, tenminste ik nam aan dat het haar armen waren, maar haar gezicht kreeg ik niet te zien. Acht maanden lang fantaseren hoe iemand er uit ziet, en als je er eindelijk uit mag kun je niet eens kijken of het beeld dat je gemaakt hebt een beetje met de nieuwe werkelijkheid overeenkomt. Of kwam het allemaal door mijn ongeduld, zouden die dertig dagen die ik nog opgesloten had moeten zitten een antwoord hebben gegeven op alle vragen waar ik in mijn eerste uren mee zat?

Wie ik wel meteen kon onderscheiden waren mijn twee grootmoeders, die allebei een beetje stonden te huilen. Verwarrend gezicht. Zijn ze niet blij dat ik er ben? Dan ga je toch niet huilen.

Ik kreeg de indruk dat iedereen had verwacht dat ik een meisje zou zijn, omdat mijn grootmoeders allebei eerst een meisje ter wereld brachten, dus werd van mijn moeder verwacht dat zij die lijn voort zou zetten. Niet dus. Ik blijk een jongen. Vonden ze ook prima, gelukkig maar.

Mijn vader was er niet bij, hij is toneelspeler, hij moest optreden, ergens ver weg, hij werd door een van mijn grootmoeders telefonisch op de hoogte gebracht:
‘Het is just een klein Moritske.’


Download het fragment als PDF

'Croiset maakt de sfeer in het Berlijn van die dagen voelbaar. Ook laat hij prachtig zien hoe de jonge Moritz tegen morele dilemma’s oploopt. Lucifer onder de Linden toont hoe moeilijk de keuzes waren waar niet alleen een acteur, maar alle kunstenaars en alle mensen voor stonden. Niemand wist immers hoe dramatisch het allemaal zou aflopen. Croiset verweeft heel knap zijn kennis over acteren en regisseren in het verhaal. Bovendien is hij een meeslepend verteller.' - Kunststof TV

'
Croiset weet de beklemming en de opkomst van het nazisme in Duitsland goed weer te geven, net als de dilemma's waarvoor Moritz zich geplaatst ziet. Een boeiend verhaal.' -DuitslandMagazine.com

'De fraaie foto op de omslag is een sfeer-opname uit 1935 van Unter den Linden. Dramatiek genoeg in dit verhaal, dat door de vader is overgeleverd aan het inmiddels zelf op leeftijd gekomen jongetje.' - Literair Nederland

'Een rake schets van een doorsnee leven in ontsporende tijden én een juiste documentatie van hoe dat ontsporen dan verliep.' - NBD|Biblion

Hans Croiset te gast bij de Nacht van het Goede Leven op Radio 1

Maar momenteel is Hans Croiset vooral schrijver: 'een regisseur met oneindige vrijheid!' zegt hij erover. In 2010 verscheen zijn roman 'Lucifer onder de linden' en in 2008 zijn autobiografie 'Badhuisweg'.

Bron: Radio1.nl

Bespreking op Recensieweb.nl

Hans Croiset schetst een realistisch beeld van Berlijn voor de Tweede Wereldoorlog.

Bron: Recensieweb.nl

Bespreking door Kunststof TV

Croiset verweeft heel knap zijn kennis over acteren en regisseren in het verhaal. Bovendien is hij een meeslepend verteller.

Bron: Kunststoftv.NTR.nl

Bespreking op DuitslandMagazine.com

Croiset weet de beklemming en de opkomst van het nazisme in Duitsland goed weer te geven, net als de dilemma's waarvoor Moritz zich geplaatst ziet. Een boeiend verhaal.

Bron: Duitslandmagazine.com

Vermelding op Cultura24

Acteur, regisseur en inmiddels ook schrijver Hans Croiset publiceerde onlangs zijn tweede roman.

Bron: Cultura.NPS.nl

Bespreking op LiterairNederland.nl

De fraaie foto op de omslag is een sfeer-opname uit 1935 van Unter den Linden. Wat mij betreft had daar een treffender titel boven gekund. Dramatiek genoeg in dit verhaal, dat door de vader is overgeleverd aan het inmiddels zelf op leeftijd gekomen jongetje.

Bron: LiterairNederland.nl

Hans Croiset bij De Avonden

Begin september sprak Anton de Goede al even met de derde interviewgast in De Avonden deze week: Hans Croiset (1935), acteur, regisseur, toneelleider en sinds 2008 schrijver. Dat laatste was aanleiding om hem toen, tijdens het boekenevenement Manuscripta, te interviewen over de relatie tussen literatuur en theater.

Bron: Avonden.Radio6.nl