BOEKEN

BOEK

Het universum van J.M. Coetzee

Het universum van J.M. Coetzee

David Attwell

Een ontdekkingsreis door wereld en wandel van J.M. Coetzee. Nooit eerder zijn wij dichter bij de schrijver gekomen, en van geen andere wereldauteur krijgen wij zo veel inzicht in de samenhang van werk en leven.

David Attwell mocht als eerste het imposante archief van J.M. Coetzee inzien in het Harry Ransom Center in Austin/University of Texas. In de 155 dozen deed Attwell de meest bijzondere ontdekkingen. In Het universum van J.M. Coetzee toont hij ons de verbindingen en verhoudingen tussen het leven en het werk van de Nobelprijswinnaar. Van eerste schetsen tot definitieve romans; nooit eerder zagen we met welke ongelofelijke precisie en zelfkritische houding de auteur te werk gaat, om meer inzicht te krijgen in de essentie van ons bestaan.

J.M. Coetzee is een van de meest vereerde, maar ook onkenbare levende auteurs van wereldfaam. Met kennis van het volledige Coetzee-archief zoomt David Attwell in op Coetzees schrijverschap.

Attwell had de unieke mogelijkheid om Coetzees dagboeken en manuscripten naast elkaar te bestuderen en zo inzicht te krijgen in verrassende verbindingslijnen tussen leven en werk. Coetzee begint meestal heel dicht bij huis, zeer persoonlijk, en herschrijft dan bijna iedere zin. Hij is nooit bang om verhaallijnen, locaties en personages drastisch te veranderen. Attwell toont ons de ontwikkelingen van Coetzees romans – die soms meer dan vijftien versies tellen – op de meest fascinerende manier.

Zo lezen wij bijvoorbeeld dat de oerversie van Wachten op de barbaren zich in Kaapstad afspeelde, waar Robbeneiland ‘geen gevangenis meer voor Nelson Mandela en zijn kameraden was, maar een vertrekpunt van waaraf blanke vluchtelingen de stervende republiek verlieten’, en dat Coetzee strandde met een romanmanuscript over censuur en zelfcensuur, getiteld The Burning of the Books.

Verbluft zien wij dat Coetzees romans meestal hun oorsprong vinden in heel concrete situaties, en vooral in de eerste versies vaak autobiografische motieven volgen. Bovendien, argumenteert Attwell, is Zuid-Afrika met zijn geschiedenis, zijn taal, zijn conflicten en landschappen in Coetzees romans veel nadrukkelijker aanwezig dan tot nu toe wordt aangenomen.

Ook verkrijgbaar als eboek

   

'Het beste boek van 2015.' - Arnon Grunberg in Vrij Nederland

'Atwell kan nauwkeurig alle stappen laten zien waarin de teksten langzaam hun definitieve vorm hebben gekregen. Voor Coetzee-adepten, tot wie ik mijzelf reken, is dit een fantastisch en rijk boek. Atwell laat zien dat alle boeken van Coetzee duidelijk autobiografische elementen bevatten. Dit is verrassend omdat Coetzee bekendstaat als een afstandelijke auteur die graag met literaire verwijzingen strooit. Met archiefgegevens toont Atwell aan dat elke roman een persoonlijke problematiek als uitgangspunt heeft.' - de Volkskrant

'Het universum van J.M. Coetzee is misschien wel dé biografie van Coetzee als schrijver. Door David Attwels grondige studie weten we nu dat dit oeuvre niet alleen gerelateerd is aan biografische noties maar ook sterk verbonden is met de sociaal- economische en politieke situatie van Zuid-Afrika, sterker dan altijd gedacht. Attwell heeft in dat opzicht misschien wel een perfecte schrijversbiografie geschreven. Namelijk een waarin de genese van het werk centraal staat. Atwell laat een ontwikkeling zien in het schrijverschap van Coetzee waarbij de vraag naar wat het vertellen van verhalen betekent centraal staat. Dat Attwell dit proces zo indringend kon beschrijven als in Het universum van J.M. Coetzee is voor een groot deel te danken aan de nauwgezette aantekeningen en manuscripten van Coetzee zelf. Het universum van J.M. Coetzee. Oog in oog met de tijd is een aanrader voor liefhebbers van Coetzee en voor iedereen die wil weten hoe een verhaal geschreven wordt.' - Tzum.info

Het universum van J.M. Coetzee is een van de meest boeiende en verbazingwekkende boeken die ik in vijfendertig jaar als uitgever heb mogen publiceren.’ – Uitgever Christoph Buchwald

‘Zelden krijg je de ontstaansgeschiedenis van belangrijke romans zo op een dienblad geserveerd als Attwell hier doet. Dan moet je die romans wel eerst gelezen hebben. Dat is geen straf want Coetzee’s romans zijn stuk voor stuk de moeite waard.’ – Literair Nederland

'Interpretatie naar aanleiding van de auteursbiografie, zoals David Attwell die in bovenstaand citaat beoefent, is niet helemaal bon-ton binnen academische kringen, maar tijdens het lezen van Het universum van J.M. Coetzee wuif je dat bezwaar gemakkelijk weg. Want voor een schrijver met de statuur van Coetzee is dit een noodzakelijk boek, voor zowel academici als geïnteresseerde andere lezers. Attwells graafwerk biedt diepe inzichten in en originele interpretaties van het werk van J.M. Coetzee, van wiens roman zovelen houden.' - 8weekly.nl ****

Recensie op Tzum

Dat Attwell dit proces zo indringend kon beschrijven als in Het universum van J.M. Coetzee is voor een groot deel te danken aan de nauwgezette aantekeningen en manuscripten van Coetzee zelf. Zo kon de ontwikkeling van het schrijverschap van Coetzee beschreven worden als een proces waarin hij begint vanuit een biografisch of actueel gegeven en eindigt met een verhaal waaruit hij volledig verdwenen lijkt te zijn. Het universum van J.M. Coetzee. Oog in oog met de tijd is een aanrader voor liefhebbers van Coetzee en voor iedereen die wil weten hoe een verhaal geschreven wordt.

Bron: Tzum.info

Recensie op 8weekly.nl

Interpretatie naar aanleiding van de auteursbiografie, zoals David Attwell die in bovenstaand citaat beoefent, is niet helemaal bon-ton binnen academische kringen, maar tijdens het lezen van Het universum van J.M. Coetzee wuif je dat bezwaar gemakkelijk weg. Want voor een schrijver met de statuur van Coetzee is dit een noodzakelijk boek, voor zowel academici als geïnteresseerde andere lezers. Attwells graafwerk biedt diepe inzichten in en originele interpretaties van het werk van J.M. Coetzee, van wiens roman zovelen houden.

Bron: 8weekly.nl

Bespreking op Literairnederland.nl

Attwell heeft dagboeken mogen lezen en manuscripten. Van sommige romans heeft Coetzee wel vijftien eerdere versies overgeleverd; in een archief van de universiteit van Texas worden ze bewaard. Het moet een rijke bron zijn geweest waaruit Attwell heeft kunnen putten. Meer nog dan we konden vermoeden, blijken de romans van Coetzee afspiegelingen te zijn van zijn persoonlijke leven en zijn verhouding tot zijn vaderland. Dat geldt met name voor de recente geschiedenis van Zuid-Afrika. Zelden krijg je de ontstaansgeschiedenis van belangrijke romans zo op een dienblad geserveerd als Attwell hier doet. Dan moet je die romans wel eerst gelezen hebben. Dat is geen straf want Coetzee’s romans zijn stuk voor stuk de moeite waard.

Bron: LiterairNederland.nl

Recensie in de Volkskrant

Dankzij uitgeverij Cossee beschikken we over uitstekende vertalingen van alle romans en verhalen van Nobelprijswinnaar Coetzee. Van de uitdijende hoeveelheid studies die aan zijn werk zijn gewijd, is alleen de biografie van Kannemeyer in het Nederlands vertaald. Daar is nu Het universum van J.M. Coetzee van David Atwell bijgekomen. Atwell is een van de weinigen die er in het verleden in slaagden om de niet gemakkelijk benaderbare Coetzee in een groot project van interviews en essays te betrekken. Dat leidde tot de fraaie publicatie Doubling the Point die in 1992 uitkwam.

Bron: Volkskrant.nl